Het seizoen 2001-2002 begint voor Ajax onder Adriaanse uitermate teleurstellend. Al op de eerste dag ligt Ajax uit het Europese bekertoernooi. FC Kopenhagen is verantwoordelijk voor de eliminatie. De Denen winnen in Amsterdam de tweede wedstrijd in de tweede ronde van de UEFA Cup door een doelpunt van Niclas Jensen.
De Ajacieden begrijpen er niets van. ,,Iedereen was overtuigd dat we zouden winnen", onderstreept Tim de Cler het onbegrip. Trainer Co Adriaanse trekt het boetekleed aan. ,,Misschien had ik moeten starten zoals we na rust gingen spelen", analyseert de oefenmeester zichzelf.

Drie dagen na de Europese teleurstelling laat Ajax ook in de competitie een steekje vallen. Bij De Graafschap komt de geknakte ploeg niet verder dan 1-1. Thuis tegen PSV wordt de stemming er niet beter op als met 1-3 wordt verloren.
Het begint er alle schijn van te krijgen dat trainer Adriaanse aan een kansloze missie bezig is. Velen denken dat de wedstrijd op 28 november tegen FC Twente weleens de laatste van de Amsterdammer kan zijn. En inderdaad. Hoewel Ajax ternauwernood met 3-2 wint, valt de donderdag na het duel het doek voor de trainer. De opmerkingen van de trainer 'als de ploeg heeft bewezen dat de sfeer goed is', kunnen hem niet redden. Ajax ontslaat Adriaanse.
Technisch directeur Leo Beenhakker: ,,We hebben samen afgesproken om niet op de kwaliteiten van Co Adriaanse in te gaan. Maar je zult begrijpen dat het gaat om de resultaten. Dit besluit is vanochtend gevallen, maar de aanleiding is in fases gegaan. Eerdere momenten, zoals de uitschakeling tegen Celtic en in de UEFA Cup, hebben aanleiding gegeven, maar na een goede reeks besluit je dat niet te doen."

Terugkeer van Koeman en Krol
Ajax stelt binnen 24 uur van een nieuw trainersduo aan. Ronald Koeman gaat de kar trekken bij Ajax. Hij wordt losgeweekt bij Vitesse en zit al op 4 december tegen Fortuna Sittard op de bank. Ruud Krol wordt zijn rechterhand en ook hij neemt tegen de Limburgers voor het eerst als trainer van Ajax plaats langs het veld. Ajax wint met 4-0. In de Arena staat kort na de terugkeer van Koeman nog een cruciale wedstrijd op het programma. Ajax 2 is namelijk opvallend ver gekomen, treft FC Twente en wint van de ploeg van oud-Ajacied Johnny van 't Schip. Ook Ajax 1 stapt aan de hand van Wamberto de kwartfinale binnen. De Braziliaan scoort in de verlenging tegen RBC de bevrijdende vierde (!) treffer.

Ajax 2 schrijft geschiedenis
Voor het eerst sinds de invoering van het betaald voetbal bereikt een reserve-elftal de halve finale van het bekertoernooi. De ploeg van trainer Jan Olde Riekerink doet dat ten koste van Stormvogels/Telstar. Ajax 1 wint van Groningen, maar Rafael van der Vaart koppelt de Ajax-teams niet aan elkaar voor de halve finale. Ajax 2 moet het opnemen tegen FC Utrecht en gaat bij het nemen van strafschoppen strijdend ten onder.


Bevrijdingsdag
Welke dag kan er beter worden uitgekozen dan 5 mei? In Nijmegen wordt Ajax voor de 28ste keer landskampioen door met 2-0 te winnen van NEC. ,,We zijn de wedstrijd heel serieus begonnen. Vooraf hoop je dat deze jonge ploeg goed kan omgaan met de spanning. Dat hebben ze heel goed gedaan", complimenteert trainer Ronald Koeman zijn spelers. Het seizoen wordt nog mooier afgesloten, want ook de nationale beker mag mee naar Amsterdam. Daar is wel een blunder van de grensrechter voor nodig. Want als Ajax met 1-2 achterstaat tegen FC Utrecht, scoort Wamberto vanuit buitenspelpositie de gelijkmaker. De grensrechter ziet het echter niet. In de verlenging knalt Zlatan Ibrahimovic de 'Golden Goal' over de doellijn en mag Ajax opnieuw een feestje bouwen.


Jong talent
In het eerste volledige jaar met Ronald Koeman als hoofdtrainer en Ruud Krol en Tonny Bruins Slot als zijn assistenten trekt Ajax twee spelers aan voor het seizoen. Victor Sikora komt over van Vitesse en Nourdin Boukhari verruilt Sparta voor Ajax. In september keert Jari Litmanen tot grote vreugde van de supporters terug in de Arena. Gaandeweg raakt Koeman ook sleutelspelers kwijt. Rafael van der Vaart, die clubtopscorer wordt in de competitie, en Jari Litmanen zijn lange periodes uit de roulatie. Johnny Heitinga komt terug van een blessure maar raakt bij zijn eerste de beste invalbeurt in het eerste zwaar geblesseerd aan zijn knie. Ajax begint het seizoen met drie centrumspitsen: Zlatan Ibrahimovic, Mido en Nikos Machlas. In de winterstop wordt Machlas uitgeleend aan Betis Sevilla en eind februari zet Koeman Mido om disciplinaire redenen uit de selectie. De Egyptische spits krijgt nog een tweede kans, maar verprutst die en hij wordt verhuurd aan het Spaanse Celta de Vigo. Onder Koeman breken ook twee jeugdspelers door. Nigel de Jong maakt veelvuldig zijn opwachting in het basiselftal van Ajax - en scoort zelfs in Londen tegen Arsenal - en ook Wesley Sneijder komt na de winterstop definitief in de A-selectie.

Na het winnen van de landstitel presteert Ajax uitstekend in de Champions League. De ploeg reikt tot in de kwartfinale van het belangrijkste Europese bekertoernooi. AC Milan is in die kwartfinale op de valreep te sterk. In Milaan scoort de thuisploeg in blessuretijd de voor Ajax fatale 3-2. Toch hebben de Amsterdammers voor het eerst in jaren weer van zich doen spreken in Europa. De krachtsinspanningen in de Champions League eisen hun tol in de Nederlandse competitie. Ajax moet de landstitel aan PSV laten. De Eindhovenaren worden met een punt verschil kampioen. In de Amstel Cup delft Ajax in de halve finale het onderspit tegen Feyenoord. Ajax eindigt als tweede en verwerft daarmee het recht om in de voorronde van de Champions League van het seizoen 2003-2004 uit te komen. Aan het einde van het seizoen 2002-2003 wordt Koeman door zijn collega’s uitgeroepen tot Trainer van het Jaar.

Het seizoen 2003-2004 eindigt in Europese deceptie. Hoewel Ajax na een moeizame voorronde tegen Grazer AK wel in de groepsfase van de Champions League mag spelen, vindt het daar snel zijn Waterloo. Bij Club Brugge wordt Ajax uitgeschakeld en is zelfs de troostprijs in de vorm van UEFA Cupvoetbal te hoog gegrepen. Wel worden de Amsterdammers ook dat jaar kampioen van Nederland.

De pers schrijft dat dit Ajax de komende jaren de gedoodverfde favoriet is. Al die hoge verwachtingen spelen de formatie behoorlijk parten in het seizoen 2004-2005. Het gaat niet als gewenst. In de Champions League wordt een dikke nederlaag geleden in München (4-0) en volgt een beschamend verlies in Tel Aviv bij Maccabi. Als Ajax nog wel als derde in de groep eindigt, is de doelstelling Europees overwinteren gehaald. Desalniettemin stapt Louis van Gaal op als technisch directeur. In februari gaat trainer Ronald Koeman dezelfde weg. Meer dan Europees overwinteren zat er niet in, want al in de eerste ronde van de UEFA Cup waarin Ajax actief is, vliegen de Amsterdammers eruit. Bij Auxerre wordt een 3-1 nederlaag geleden en daarmee is de 1-0 winst van Ajax in Amsterdam niets meer waard.