Alleskunner met beentjes als takken en een open oog voor de ruimte

Alleskunner met beentjes als takken en een open oog voor de ruimte

Deze week gaan we terug naar 22 november 1964 wanneer Ajax in zijn slechtste Eredivisie-seizoen ooit een opleving kent, vooral dankzij een 17-jarig opdondertje.


Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft elke week een blog over de geschiedenis van Ajax.


Johan Kruyff noemen de meeste kranten hem, een knaap ‘met beentjes als takken en armen als meetlatjes’, aldus de Volkskrant, ‘die zich ontpopt als een volwassen strateeg.’ De junior van Ajax heeft in het Groninger Oosterpark een week eerder zijn debuut in de Eredivisie gemaakt, met een doelpunt, zij het een eretreffer, want er is met 3-1 verloren.

Piet Keizer is herstellende van een griezelige schedelblessure en wordt node gemist

Ajax ging in het deprimerende seizoen 1964 - 1965 thuis ook al onderuit tegen DWS, Sparta, Heracles en Telstar en is in belabberde doen. Er wordt slecht, bijna lusteloos gespeeld en Piet Keizer, die nog altijd herstellende is van zijn griezelige schedelblessure, wordt node gemist.

Maar op 22 november belonen 14.000 toeschouwers Ajax in de Meer met een daverend applaus. Omdat er volgens De Telegraaf met hartverwarmend enthousiasme is gevoetbald. De krant roemt de prachtige passes van Klaas Nuninga en van die nieuweling, ‘een veelbelovende technicus uit de eigen kweek’.

Gebrek aan ervaring
Johan Cruijff, Jopie voor zijn ploegmaten, scoort ook in zijn 2e Eredivisie-wedstrijd. De Telegraaf schrijft dat ‘deze tengere, volijvere knaap, die in de 1e helft wat al te veel van zijn uithoudingsvermogen had gevergd’ het duel met PSV beslist ‘door met een bekeken boogbal Bekkering voor de 4e maal te passeren’.

53 years ago today… November 15th, 1964.
Johan made his professional debut with @AFCAjax scoring a goal in a 3-1 defeat against GVAV. The rest is history... #CruyffLegacy #14forever pic.twitter.com/aRhOdoxhQT

— Johan Cruyff (@JohanCruyff) 15 november 2017

De geleerden op de perstribune zien dat de nog lang niet volgroeide Cruijffie een bijzonder talent is, maar zijn nog niet geheel en al van zijn klasse overtuigd. Op een enkeling na. Het Vrije Volk stelt vast dat Johan Cruijff ‘paradeert als een maarschalk achter zijn voorhoede en met onwaarschijnlijke zuivere passes kansen schept’.

Cruijff 'paradeert als een maarschalk achter zijn voorhoede en schept met onwaarschijnlijke zuivere passes kansen'

Het Parool toont zich echter nog even kritisch door op te merken dat ‘de jonge Cruyff (17) weliswaar zijn onmiskenbare talenten in de combinatie toonde, maar oog in oog met de keeper ook zijn gebrek aan ervaring’.

Stoppen, goochelen, drijven
Columnist Nico Scheepmaker, die 8 jaar later met het formidabele boek ‘Cruijff, Hendrik Johannes, fenomeen’ zal komen, heeft al vrijwel direct in de smiezen dat zich een voetbalwonder aandient.

Hij doopt voorzichtig zijn pen in de lyriek als hij over deze eigen kweek van Ajax begint: ‘Hij kan alles doen met een bal, zolang die zich binnen een meter afstand van hem bevindt (stoppen, goochelen, drijven), maar hij moet nog volgroeien. Een van zijn sterkste punten is dat hij een open oog heeft voor de ruimte en niet te beroerd is om daar onophoudelijk in te sprinten.’

Na de 5-0 tegen PSV verliest Ajax met 9-4 bij Feyenoord, waarna Keizer terugkeert in het elftal en Jopie nog even ‘op kweek’ wordt gezet. Zo nu en dan draaft hij op in het 1e elftal, om eerst langzaam en daarna pijlsnel uit te groeien tot het fenomeen van Scheepmaker.

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het  Jaarboek dat een nieuwe formule heeft gekregen en zal uitgroeien tot de Ajax Encyclopedie. Bestel via onderstaande button deel 2 van de Ajax Encyclopedie]


Ajax Encyclopedie

Lees ook: Win exclusieve kaarten voor Ajax in het Oostblok

Beeld (boven): Johan Cruijff tilt de bal over PSV-keeper Pim Bekkering. Peter Kemper, kan de 4-0 van Ajax niet meer voorkomen.
Bron: Joop van Bilsen, Nationaal Archief/Anefo, 917-1577