Op zijn laatste benen naar de Europa Cup

Op zijn laatste benen naar de Europa Cup

De Nees voetbalde op het ritme van het publiek. Galmde zijn naam door het stadion dan liep hij nog harder, tackelde hij nog fanatieker, trapte en kopte hij nog beter. ,,Ik kleunde er altijd in, met volle overgave, en dat ik soms bont en blauw werd getrapt, deed me niets. Zo lang je kunt blijven lopen, kun je voetballen. Ook met pijn.''


Woensdag wordt het boek ‘Johan Neeskens Wereldvoetballer’ officieel gepresenteerd op de KNVB Campus in Zeist. Dinsdag een exclusieve voorpublicatie uit het boek dat auteur Jaap Visser maakte met ‘de Nees’.


De klap van de thuisnederlaag tegen Feyenoord komt bij Ajax hard aan, maar na een paar keer met de kop te hebben geschud lijken Rinus Michels en zijn elftal het verlies van de landstitel te hebben verwerk. Voor de Europa Cup-finale tegen Panathinaikos grijpt de coach zelfs terug op het oude 4-2-4-concept.

Neeskens neemt de taak van rechtsback zonder morren op zich

Dick van Dijk wordt weer de 4e aanvaller en het middenveld moet het met een mannetje minder zien te klaren. Neeskens zakt een linie omdat achterin Ruud Krol ontbreekt. De linksback heeft in de halve finale van het bekertoernooi, tegen NEC, zijn enkel gebroken en wordt vervangen door Wim Suurbier. En zijn plek wordt weer ingenomen door Neeskens die de taak van rechtsback zonder morren op zich neemt. Hij is al lang blij dat hij de belangrijkste wedstrijd van het seizoen mag spelen, terwijl hij niet bepaald in zijn beste doen is. Neeskens loopt nu toch echt wel op zijn laatste benen.

Fragiskos Sourpis komt te laat om een schotpoging van Johan Neeskens te verijdelen. Bron: Nationaal Archief/Anefo, 924-9789
Fragiskos Sourpis komt te laat om een schotpoging van Johan Neeskens te verijdelen. Bron: Nationaal Archief/Anefo, 924-9789

En met hem vrijwel de complete spelersgroep die ook nog eens door Michels een dag voor de finale aan een pittige conditietraining wordt onderworpen, compleet met kikkersprongen die de spieren doen verstijven. Michels is pissig omdat hij vindt dat te veel spelers te veel praatjes hebben na aankomst in Londen. Alsof ze de Europa Cup al binnen hebben.

Optimistische opstelling
Maar ook de coach zelf lijkt de Griekse finaletegenstander niet al te zeer te vrezen, getuige zijn optimistische opstelling met Van Dijk als extra mannetje voorin. En waarom ook zou Michels opzien tegen Panathinaikos, een ploeg die net zo groen in het Europees topvoetbal is als Ajax 2 jaar eerder toen het in de finale kansloos was tegen AC Milan.

Daar komt bij dat de Grieken op verdachte wijze de eindstrijd hebben bereikt. Na een 4-1-nederlaag in de halve finale bij het favoriete en ook veel betere Rode Ster Belgrado kregen zij de helpende gereikt door José Maria Ortiz de Mendíbil. De Spaanse scheidsrechter bevoordeelde het elftal van coach Férenc Puskás, de Hongaarse wonderaanvaller uit de gouden jaren van Real Madrid, schaamteloos.

Hilariteit op Paleis Soestdijk, de dag na de gewonnen Europa Cup-finale. Prinses Irene heeft haar zoontje Carlos in de cup gezet. Vanaf links kijken Salo Muller, Velibor Vasovic, Johan Neeskens, Sjaak Swart, Dick van Dijk, Ruud Suurendonk, bestuurslid Jaap Hordijk, Arie Haan, Johan Cruijff, Heinz Stuy en de geblesseerde Ruud Krol toe. Bron: Nationaal Archief/Anefo 924-8140
Hilariteit op Paleis Soestdijk, de dag na de gewonnen Europa Cup-finale. Prinses Irene heeft haar zoontje Carlos in de cup gezet. Vanaf links kijken Salo Muller, Velibor Vasovic, Johan Neeskens, Sjaak Swart, Dick van Dijk, Ruud Suurendonk, bestuurslid Jaap Hordijk, Arie Haan, Johan Cruijff, Heinz Stuy en de geblesseerde Ruud Krol toe. Bron: Nationaal Archief/Anefo 924-8140

Zowel Michels als zijn spelers gaan er van uit dat er heus wel van Panathinaikos gewonnen wordt, ongeacht de opstelling. Dat optimisme en de ‘straftraining’ vooraf van Michels breken Ajax op 2 juni 1971 in Londen bijna op. Na de snelle kopgoal van Van Dijk, op aangeven van de net op tijd opgelapte Piet Keizer, en een adembenemend Cruijff-kwartier met opgelegde kansen, maar zonder verdere doelpunten, valt Ajax stil.

Het wordt worstelen met de vermoeidheid en terwijl de Amsterdamse benen steeds zwaarder worden, komen de Grieken steeds meer opzetten. Maar inderdaad, Panathinaikos is geen wereldploeg, en zwoegen volstaat om de 1-0-voorsprong vast te houden. Neeskens speelt voorzichtig, een beetje timide, bang om fouten te maken. Hij is moe, maar weet de kop er bij te houden en begaat geen stommiteiten. Wanneer Cruijff er 4 minuten voor tijd nog een hoogstandje weet uit te persen, kan Arie Haan met een frommelgoal de bevrijdende 2-0 maken.

�� | #Ajax verslaat Panathinaikos in EC1-finale 1971: https://t.co/G17yV9pS53 #UEL #panaja pic.twitter.com/oc2NdXymGP

— AFC Ajax (@AFCAjax) 14 september 2016

Michels weet zijn missie volbracht. In 6,5 jaar tijd heeft hij Ajax uit de chaos van het vrijblijvende amateurisme gesleurd en naar de Europese top geduwd. De Bul, die ook wel De Sfinx wordt genoemd en later nog de bijnamen Mister Mármol (marmer, in Spanje) en De Generaal (bij het Nederlands elftal), zal verwerven, maakt de balans op en besluit in te gaan op een aanlokkelijk bod van FC Barcelona.

Zijn vertrek maakt de coach bekend in Hoopman waar Keizer, die Michels verfoeit om zijn hardheid en ‘een onmenselijke benadering’, prompt een vreugdedansje maakt.

Die genadeloze coach heeft hem wel mooi van een schonkig, verlegen gassie tot een breedgeschouderde, zelfverzekerde kerel gemaakt

Neeskens weet niet goed wat hij er van moet denken. Ook hij heeft Michels wel eens vervloekt wanneer hij weer eens had staan kotsen na een loodzware training. Maar die genadeloze coach heeft hem wel mooi van een schonkig, verlegen gassie tot een breedgeschouderde, zelfverzekerde kerel gemaakt, en dat in nog geen jaar tijd.

Vorig jaar degradeerde hij met RCH naar de Tweede Divisie en nu is hij winnaar van de Europa Cup en speler van het Nederlands elftal. Dankzij Michels toch wel. En hij is nog altijd maar 19 jaar. Bizar vindt hij het.


Eindelijk is er een boek dat de Ajax-icoon Johan Neeskens eer aandoet. In kloek formaat van 30 x 30 cm reis je met auteur Jaap Visser door de rijke carrière van waarbij de focus ligt op zijn zo succesvolle Ajax-jaren.


Johan Neeskens Wereldvoetballer
Auteur Jaap Visser
Pagina’s 264
Formaat 300 x 300 mm

Het boek is er in 2 uitgaves:

Luxe editie

Standaard editie



Beeld (boven): Londen, 2 juni 1971, Ajax-Panathinaikos 2-0. Johan Neeskens blaast bij de opkomst voor de Europa Cup-finale de zenuwen uit zijn lijf. Sjaak Swart lijkt ondeugend oogcontact te maken met Antonis Antoniadis. Achter Swart Piet Keizer en Gerrie Mühren. Achter Neeskens Barry Hulshoff, Nico Rijnders, Wim Suurbier, de ook al blazende Dick van Dijk en Johan Cruijff. Keeper Takis Ekonomopoulos wordt onstuimig gekust door een Panathinaikos-supporter en vooraan met mascotte de Griekse aanvoerder Mimis Domazos.

Bron: Nationaal Archief/Anefo 924-6096