Anfield Road klapt voor Ajax en Shankly neemt zijn petje af

Anfield Road klapt voor Ajax en Shankly neemt zijn petje af

Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft elke maandag een blog over de geschiedenis van Ajax. Deze week gaan we terug naar woensdag 14 december 1966, wanneer Ajax in Liverpool op prachtige wijze laat zien dat de 5-1 van de Mistwedstrijd geenszins op toeval berustte.

7-1 zal het gaan worden volgens Bill Shankly, en aan de Merseyside wordt er alles aan gedaan om de fans van Liverpool FC warm te maken voor de return in de tweede ronde van het Europa Cup-toernooi voor landskampioenen tegen dat pedante Ajax.

Het is op woensdag 14 december 1966 vochtig en mistig in de stad van de Beatles, maar op de Spion Kop van Anfield Road loopt de temperatuur schrikbarend op. De staantribune aan een korte zijde waarop de fanatieke aanhang van The Reds zich - 18.000 man sterk - verenigt, is enkele uren voor aanvang van wat de oorwassing van de tiener Johan Cruijff en consorten moet worden al stampvol. ‘De Kop zingt en De Kop dwingt’, zeggen ze in Liverpool waar tegenstanders worden onthaald met een hels kabaal. Maar ook met indrukwekkende samenzang (community singing), in het geval van Ajax: Help van de Beatles en You’ll never walk alone van Gerry and the Pacemakers, een hart onder riem voor de eigen idolen.

Chemische reactie
Voor Liverpool-Ajax doet zich op De Kop een soort chemische reactie voor die een kookpunt veroorzaakt waardoor supporters het bewustzijn verliezen in het gedrang op te weinig vierkante meter. Omdat niemand een kant op kan, urineren toeschouwers gewoon op de krappe plek waar ze zich bevinden. Velen plassen en transpireren in hun dampende kleding. Bovendien blijft vuurwerkrook op de tribune hangen waardoor de lucht gaandeweg niet te harden is. Dat het mis gaat, is onvermijdelijk, dat de oververhitting van de Spionkop niet tot een stadionramp leidt, is een wonder.

De hele wedstrijd lang zijn ziekenbroeders met brancards in de weer om bewusteloze Liverpool-aanhangers af te voeren. Tweeduizend toeschouwers zullen vroegtijdig de Spionkop verlaten en twintig van hen komen in het ziekenhuis terecht.

Liverpool-doelman Thomas Lawrence heeft slechts oog voor de wedstrijd die gewoon doorgaat, terwijl naast zijn doel slachtoffers van de Spion Kop neerstrijken. [Ron Kroon, Nationaal Archief/Anefo, collectie CC-BY, 919-8776]
Liverpool-doelman Thomas Lawrence heeft slechts oog voor de wedstrijd die gewoon doorgaat, terwijl naast zijn doel slachtoffers van de Spion Kop neerstrijken. [Ron Kroon, Nationaal Archief/Anefo, collectie CC-BY, 919-8776]

Huiveringwekkende taferelen
De Tsjechische scheidsrechter Josef Krnávek trekt zich niets aan van de huiveringwekkende taferelen langs de veld, waar flauwgevallen fans worden neergelegd om bij te komen, of om te worden weggedragen door mannen met een brancard. Ajax-doelman Gert Bals huivert van de taferelen bij het doel voor de Spink Kop en vindt het krankzinnig dat het spel niet wordt stilgelegd. Zo goed en kwaad als het gaat, probeert hij zijn kop bij de wedstrijd te houden. En dat gaat hem, net als heel Ajax, bewonderenswaardig goed af. Bals keept een berenwedstrijd en Ajax speelt al net zo goed als in die legendarische mistwedstrijd van een week eerder.

Werd de onvoorstelbare 5-1 in het Olympisch Stadion door Bill Shankly nog afgedaan als een bedrijfsongevalletje, op Anfield Road ziet de Schotse coach hoe zijn Liverpool door Ajax wederom bij vlagen wordt overklast. Tot op de dag van de return heeft Shankly steeds gezegd dat Ajax weliswaar over aardige aanvallers beschikt, maar verder niet zo veel voorstelt. ‘Ajax heeft geen verdediging’, herhaalt hij tot vervelens toe in de dagen die voorafgaan aan de door hem aangekondigde walk-over.

De Kop zingt, uit volle borst, maar de gevreesde roar van de luidruchtigste tribune ter wereld jaagt Ajax geen schrik aan. Integendeel, het kabaal lijkt de Amsterdammers juist te inspireren. De jonge Barry Hulshoff vervangt de geblesseerde Wim Suurbier als rechtsback en toont zich onverschrokken, net als de centrumverdedigers Frits Soetekouw en Tonny Pronk en linksback Theo van Duivenbode. Daarachter excelleert de betrouwbare Gert Bals, en voor de laatste linie verzet het middenveldbijtertje Bennie Muller bergen vuil werk. ‘Onze verdediging heeft werkelijk schitterend gespeeld’, zal Rinus Michels na afloop dan ook glunderend opmerken.

Plaag voor de Liverpool-verdediging
Ajax geeft geen krimp onder de stormlopen van het zo luid aangemoedigde Liverpool en is in de tegenaanval tot twee keer toe succesvol. Was rechtsbuiten Sjaak Swart in Amsterdam een plaag voor de Liverpool-verdediging, een week later krijgt die geen vat op de van zijn enkelblessure herstelde Piet Keizer. Het balvaste optreden van Ajax’ linksbuiten betekent alweer een onaangename verrassing voor Shankly, want na rust speelt Keizer tot twee keer toe een beslissende rol in een snelle, scherpe Ajax-counter die in beide gevallen door de wederom ongrijpbare Cruijff wordt afgerond.

Dat Liverpool tot twee keer toe gelijk weet te maken, maakt de afgang er voor Shanly niet minder om. Zijn Schotse bluf is immers holle grootspraak gebleken. Toch toont The Boss zich uiteindelijk een sportief verliezer door Ajax te complimenteren, ook met zijn ijzersterke verdediging. Anfield Road klapt voor Ajax, en Shankly neemt zijn petje af.

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het Jaarboek dat een nieuwe formule heeft gekregen en zal uitgroeien tot de Ajax-Encyclopedie]

Foto-onderschrift kopfoto: Johan Cruijff wordt na het bereiken van de kwartfinale in de Europa Cup op Schiphol warm onthaald. [Joost Evers, Nationaal Archief/Anefo, collectie CC-BY, 919-8853]