Ajax: de speler en trainer Cruijff

Ajax: de speler en trainer Cruijff

Het betaald voetbal in Nederland bestaat dit seizoen zestig jaar. In deze serie belichten we wekelijks een Ajax-onderwerp dat bij dit jubileum aansluit. In aflevering 7 een verhaal over Johan Cruijff in 60 jaar betaald voetbal.

Rob de Wit speelde bij Ajax onder leiding van Cruijff, totdat een hersenbloeding in de zomer van 1986 een vroegtijdig einde inluidde van een veelbelovende loopbaan. Hennie Schuurman, prominent lid van Ajax Erfgoed Comité, maakte de hele opmars van Cruijff mee vanaf de tribunes.

Cruijff debuteert 15 november 1964 op 17-jarige leeftijd in het competitieduel GVAV – Ajax en redt vlak voor tijd de eer voor de bezoekers, die met 3-1 onderuitgaan. Drie weken eerder echter maakt hij in de oefenwedstrijd bij Helmondia'55 - 2-3 winst - voor het eerst zijn opwachting in het eerste elftal van de Amsterdammers. ,,Daarbij was een Brabantse fotograaf aanwezig. Die heeft toen wel vijftien tot twintig foto's gemaakt, maar niet één waarop Cruijff duidelijk is te zien’’, windt Schuurman zich bijna weer op.

Schuurman volgt Ajax al vanaf 1959 en staat te boek als een Cruijff-fan. ,,Hoewel ik natuurlijk ook heb genoten van Piet Keizer, Henk Groot en alle andere jongens’’, haast hij zich te zeggen. ,,Toen Cruijff bij het eerste kwam, was hij een heel iel mannetje. Daarnaast was hij brutaal en trok hij zich nergens wat van aan. Je zag in elk geval gelijk zijn klasse, daarvoor hoefde je geen scout te zijn.’’

Toch verandert niet alles wat Cruijff aanraakt meteen in goud. Zoals tegen Real Madrid in de eerste ronde van de Europa Cup 1 in de jaargang 1967-1968. ,,Toen miste Cruijff in de verlenging van de tweede helft een dot van een kans en werd Ajax uitgeschakeld. Dat was voor hem een soort leerproces.’’

Ruim 47 jaar later erkent Schuurman de betekenis van Cruijff voor Ajax. ,,Cruijff heeft een heel groot stempel gedrukt op Ajax, ook Europees’’, doelt hij op onder meer de Europa Cup 1-zeges in 1971, 1972 en 1973. ,,Als hij een mindere wedstrijd speelde, hield hij nog twee, drie man bezig. Hij was echt een weergaloze voetballer. Dat hij in 1984 op 37-jarige leeftijd een matig elftal als Feyenoord kampioen maakte, vind ik eveneens een prestatie.’’

'Cruijff is een legende', weet Rob de Wit, de voormalige linksbuiten die als Ajacied onder Cruijff trainde en speelde. 'Cruijff is een legende', weet Rob de Wit, de voormalige linksbuiten die als Ajacied onder Cruijff trainde en speelde.

In datzelfde jaar haalt Ajax-coach Aad de Mos Rob de Wit van FC Utrecht. De Utrechtse aanvaller vindt een jaar later, in 1985, Johan Cruijff voor de groep. Hoewel die niet over de juiste trainersdiploma’s beschikt, wordt de stervoetballer van weleer dispensatie verleend. ,,Cruijff is een legende’’, laat de nu 51-jarige De Wit niks aan duidelijkheid te wensen over. ,,Ik ben blij dat ik hem heb mogen meemaken. Hij heeft mij namelijk veel goeds gedaan.’’

Desondanks moeten Cruijff en de grillige linksbuiten, in beginsel, even aan elkaar wennen. ,,Ik was in die periode nogal eigenwijs. Als Johan soms iets uitlegde, dacht ik: je kan me wat. Vervolgens deed hij het dan voor en was ik gelijk overtuigd en had ik geen weerwoord. Dat waren mooie momenten.’’

Hoewel PSV in het seizoen 1985-1986 kampioen wordt, ontwikkelen de jeugdige talenten van Ajax zich zienderogen onder Cruijff. Bovendien laat zijn protegé Marco van Basten zich met 37 doelpunten kronen tot Europees topscorer. ,,We hadden Van Basten en Johnny Bosman in de spits. Zij moesten toch bediend worden en daarvoor zorgden John van ’t Schip en ik’’, stelt De Wit. ,,Ik ben verder onder Johan tactisch veel beter geworden. Daarnaast moest ik van hem als linksbuiten blijven staan, het veld zo groot mogelijk houden en mijn acties maken.’’

Als De Wit na dat seizoen op vakantie gaat, krijgt hij op 22-jarige leeftijd een hersenbloeding. Hoewel de ernst van de situatie dan nog niet helemaal duidelijk is, zal later blijken dat zijn carrière ten einde is. ,,Ik heb Johan dus eigenlijk maar een seizoen meegemaakt. Maar toen ik na mijn hersenbloeding in het ziekenhuis lag, kwam hij bijna wekelijks langs. Zo groot was zijn inlevingsvermogen. Toen ik geruime tijd later nog een poging heb gewaagd terug te komen, had ik een heel sterke band met hem. Ik heb dan ook ontzettend veel waardering voor hem: als trainer maar ook als speler natuurlijk.’’

Onder leiding van Cruijff wint Ajax in 1987 de Europa Cup 2, door in de finale FC Lokomotive Leipzig met 1-0 te kloppen. Van Basten maakt in Athene de enige treffer van de wedstrijd.
Als de illustere nummer 14 in 1988 als trainer terugkeert naar FC Barcelona blijft De Wit zijn voormalige coach volgen. ,,Maar wel op een oppervlakkige manier. Ik was uiteraard trots op hem, maar had het ook druk genoeg met mijn eigen leven.’’ Uiteindelijk wint FC Barcelona, met Cruijff aan het roer, in 1992 voor het eerst in de clubgeschiedenis de belangrijkste Europa Cup in het toernooi dat een jaar later wordt omgedoopt tot Champions League.

Tekst: Ajax.nl/Coen Heil
Foto’s: Erfgoed Ajax