Ajax en de fenomenen PTT Telecom Cup, Super Cup en Johan Cruijff Schaal

Ajax en de fenomenen PTT Telecom Cup, Super Cup en Johan Cruijff Schaal

Sinds 1996 wordt het Nederlandse voetbalseizoen traditioneel geopend met de strijd om de Johan Cruijff Schaal. Vijf jaar eerder werd de strijd tussen de landskampioen en bekerwinnaar voor het eerst gestreden. In navolging van de –vergelijkbare- Engelse strijd om het Charity Shield, werd vanaf 1991 in Nederland gestreden om de PTT Telecom Cup.

De eerste PTT Telecom Cup werd op 14 augustus 1991 een prooi voor Feyenoord. De Roemeen Marian Damaschin scoorde namens de Rotterdams de ‘historische’ enige en daarmee winnende treffer tegen PSV. Tot en met 1993 kon worden gerept van de PTT Telecom Cup. Na een periode (1994 en 1995) waarin de bokaal ‘gewoon’ Super Cup werd genoemd, verbond in 1996 Johan Cruijff zijn naam aan de ‘vernieuwde’ Super Cup. De bokaal werd een schaal. De Johan Cruijff Schaal.

Helaas verloor Ajax de allereerste strijd om de Johan Cruijff Schaal met 0-3 van PSV. In de gloednieuwe, pas opgeleverde Amsterdam ArenA deden treffers van Marc Degryse (2) en René Eijkelkamp de ‘thuisploeg’ de das om. Één Amsterdams succesje werd die avond, ondanks het verlies, toch geboekt. Sinds 1996, de strijd om de eerste Johan Cruijff Schaal, wordt de strijd om de ‘vernieuwde’ Super Cup steevast gestreden in de Amsterdam ArenA. Eerder waren onder meer de Rotterdamse Kuip en het Olympisch Stadion de decors voor de (openings)strijd tussen twee Nederlandse voetbaltitanen.

Opmerkelijk genoeg nam Ajax zijn eerste Johan Cruijff Schaal pas in 2002 in ontvangst. Rafael van der Vaart schoot de zilveren schaal, figuurlijk, hoogstpersoonlijk richting Amsterdamse prijzenkast. Tegen PSV trof de middenvelder tweemaal doel. De enige tegentreffer van Mateja Kezman was daarmee onschadelijk gemaakt. Ajacied Mido deed met zijn treffer een extra duit in het zakje voor de ploeg van trainer Ronald Koeman. Na zeven edities was Ajax eindelijk een naar zijn beroemdste speler vernoemde schaal rijker!

In het achterliggende seizoen verdiende Ajax zijn tweede Johan Cruijff Schaal. Opnieuw werd PSV geslachtofferd. Nourdin Boukhari en Ryan Babel hielpen de Amsterdammers aan de vooravond van het Eredivisieseizoen 2005-2006 aan een 1-2 overwinning op de Eindhovenaren. Tot nu toe wonnen de Amsterdammers vijf Super Cups/ Johan Cruijff Schalen (drie ‘Cups’ en twee ‘Schalen’). PSV sloot de officieuze openingswedstrijd liefst zeven keer af als winnaar. De Eindhovenaren zijn daarmee Nederlands recordhouder.

De KNVB is van oudsher organisator van de strijd tussen de landskampioen en bekerwinnaar (als één club beide prijzen heeft gewonnen, volgt overigens een wedstrijd tegen de nummer twee in de Eredivisie). De voetbalbond probeert al jaren van de seizoensouverture een compleet kampioenenfeestje te maken. Onder de noemer ‘Kampioenen ontmoeten kampioenen’ werden de afgelopen seizoenen verschillende jeugdkampioenen uitgenodigd om de strijd bij te wonen.

Wat in Engeland al decennialang de gewoonste zaak van de wereld was, kreeg hier ook gestalte met de laatste naamswijziging van Super Cup naar Johan Cruijff Schaal. Met de naamsverbinding werd ook in Nederland de link gelegd tussen voetbal en liefdadigheid. De baten en opbrengsten van de strijd om het Charity Shield gaan al langer naar verschillende goede doelen. Sinds sprake is van de Johan Cruijff Schaal profiteren ook in Nederland diverse goede doelen mee. Waaronder natuurlijk ook Cruijffs eigen Welfare Foundation. Alleen al wat betreft het charitatieve aspect, kan de ArenA zondag niet vol genoeg zitten!
Alle wedstrijden van Ajax om de PTT Telecom Cup, Super Cup en Johan Cruijff Schaal op een rijtje:

1993: Feyenoord-Ajax 0-4 (doelpunten Ajax: Litmanen (2), F. de Boer, Overmars)
1994: Ajax-Feyenoord 3-0 (Litmanen, Oulida, Kluivert)
1995: Ajax-Feyenoord 2-1 (R. de Boer, Kluivert)
1996: Ajax-PSV 0-3
1998: Ajax-PSV 0-2
1999: Feyenoord-Ajax 3-2 (Knopper, Gronkjaer)
2002: Ajax-PSV 3-1 (Van der Vaart (2), Mido)
2004: FC Utrecht-Ajax 4-2 (Pienaar, Sneijder)
2005: PSV-Ajax 1-2 (Boukhari, Babel)