Ajax en Oranje: Bryan Roy

Ajax en Oranje: Bryan Roy

Ajax heeft in de rijke clubhistorie liefst 115 spelers aan het Nederlands elftal geleverd. De rij namen loopt van Gé Fortgens tot Davy Klaassen. In deze serie vertellen Ajacieden over hun band met Oranje. Deze week doet Bryan Roy zijn verhaal.

‘Bryan Roy, mijn favoriet’, was een van de gevleugelde uitspraken van de vorige maand overleden commentator Hugo Walker. De sierlijke linksbuiten van weleer passeerde tegenstanders op goede dagen dat het een lieve lust was. Dat resulteerde op 6 september 1989 in zijn debuut in het Nederlands elftal. Roy is dan 19 jaar oud en net bezig aan zijn derde seizoen bij Ajax als hij in de basis mag starten tegen Denemarken: 2-2.

,,Dat was heel bijzonder", blikt de jeugdtrainer van de Amsterdammers terug op dat heugelijke moment in het Olympisch Stadion. ,,Thijs Libregts was bondscoach. Na de warming-up kwam ik terug in de kleedkamer en sprak hij me aan. Ik weet niet meer exact wat hij zei, maar ik ging bijna met knikkende knieën het veld op. Zo streng was hij. Ik zal nooit meer vergeten dat Frank Rijkaard op me afstapte en zei: laat hem lekker lullen en ga gewoon lekker voetballen."

Na zijn eerste wedstrijd voor Oranje volgen er nog 31 interlands. Daarin maakt Roy liefst negen treffers. Ter vergelijking: Memphis Depay speelde tot nu toe vijftien interlands, waarin hij tweemaal het net vond. Ook maakt de frêle vleugelspeler deel uit van de selecties op de WK’s van 1990 en 1994 en het EK van 1992. Vooral zijn eerste grote toernooi – het WK van 1990 in Italië – maakt grote indruk op het talent. ,,Ik vond jongens als Rijkaard, Ruud Gullit en Marco van Basten zo groot en imponerend, terwijl ik een iel mannetje was. Zij waren in 1988 Europees kampioen geworden, dus dat vond ik heel interessant." Desondanks blijken de grote jongens heel bereidwillig. ,,Ik werd uitstekend door ze opgevangen", beaamt Roy. ,,Door Ronald Koeman, met wie ik nog steeds een goede relatie onderhoud, maar ook Frank, Ruud en Marco ontfermden zich over me."

Bryan Roy in actie tijdens de zomer van 1991. Bryan Roy in actie tijdens de zomer van 1991.

Het WK in Italië loopt uiteindelijk uit op een deceptie. Ook voor Roy, die geen minuut in actie komt. ,,Dat irriteerde me, want volgens mij waren er best wat momenten dat ik had kunnen invallen, vooral omdat het niet liep. Bovendien liet Richard Witschge tegen Duitsland zien dat het ook makkelijk kon met jonge jongens", doelt hij op zijn maat en ploeggenoot bij Ajax en een van de uitblinkers in de met 2-1 verloren achtste finale tegen de latere wereldkampioen. ,,Ondanks dat ik niet aan spelen toekwam, heb ik genoten. Het was toch een WK en ook nog eens in Italië. Dat vond ik al geweldig." Dat bondscoach Leo Beenhakker na het toernooi verklaart dat van alle troep aldaar maar 25 procent naar buiten is gekomen, neemt Roy voor kennisgeving aan. ,,Dat heb ik nooit zo goed begrepen. Ik denk dat hij dat heeft gezegd om zijn eigen straatje schoon te vegen."

In tegenstelling tot het WK in Italië verloopt het EK van 1992 in Zweden heel voorspoedig voor Roy. ,,Ik heb daar alles gespeeld en verkeerde in goede vorm. Dat begon al in de voorbereiding, waarin ik een aantal goals maakte. Het blijft eeuwig zonde dat we in de halve finale na strafschoppen verloren van Denemarken, want wij hadden dat EK moeten winnen. Dat verdienden we ook echt." Voor Roy lijken zijn optredens in Scandinavië desalniettemin een leuk staartje te krijgen. Fiorentina wil hem namelijk voor naar verluidt twaalf miljoen gulden overnemen van Ajax. ,,Ze wilden mij of Brian Laudrup hebben. Maar aangezien de vrouw van president Mario Cecchi Gori mij leuker vond stond ik bovenaan de lijst, zo ging dat bij hem hoorde ik later van mijn zaakwaarnemer Mino Raiola. Alleen liet Louis van Gaal mij niet gaan. Een paar maanden later kon ik er volgens Van Gaal niets meer van en vertrok ik naar Foggia in Italië. Daar heb ik heel goed gespeeld."

Aan het eind van zijn tweede seizoen in Italiaanse dienst wacht Roy het WK in de Verenigde Staten. ,,Daar had ik heel veel last van de warmte", haast de Amsterdammer zich te zeggen. ,,Ik had een heel goede voorbereiding achter de rug, maar door de hitte ben ik in Amerika niet op mijn best geweest. Hoewel ik heel fit was." Onder leiding van Dick Advocaat begint de aanvaller van Foggia nog wel aan de openingswedstrijd tegen Saoedie-Arabië (2-1 zege, red.), maar wordt hij tien minuten voor tijd naar de kant gehaald. ,,Daarna stond ik niet meer in de basis en dat vond ik klote. De bondscoach koos immers voor Peter van Vossen, die iets meer over het veld zwierf. Ik ben nog wel een paar keer ingevallen en scoorde tegen Marokko de winnende 2-1. Dat was best een aardig doelpunt en zal me ook altijd bijblijven", aldus de buitenspeler die verder een prima band onderhield met Advocaat. ,,Toen ik naar Foggia vertrok, was hij wel degene die mij er gewoon weer bijhaalde. Dat zal ik nooit meer vergeten", net zo min als zijn mooiste doelpunt en zijn beste medespeler in Oranje. ,,Dat was Van Basten, zonder enige twijfel. Die was zo goed, wat een held", komt Roy superlatieven tekort. ,,Ik heb op de training nog nooit iemand zo goed gezien. Als ik daarnaar keek, vond ik mezelf helemaal niks voorstellen. Hij kon echt alles en was van een andere planeet. Hij trainde ook hard, maar ik was te jong om dat te beseffen. Ik had dat namelijk ook moeten doen. Dan had ik veel meer uit mijn carrière kunnen halen."

En over zijn mooiste treffer: ,,Die maakte ik uit tegen Schotland in aanloop naar het WK van 1994. Dat is een van de mooiste goals die ik ooit heb gemaakt. We speelden op Hampden Park die Schotten helemaal van de mat."

Dat de oud-speler van Ajax, Foggia, Nottingham Forest, Hertha BSC en NAC op 25-jarige leeftijd tegen Malta zijn laatste interland speelt, kan hij op dat moment niet vermoeden. ,,Het heeft me ook niet altijd meegezeten, vooral met blessures. Verder was het een oliedomme en achterlijke actie van me om tegen Guus Hiddink te zeggen dat ik niet meer aan de buitenkant wilde spelen. Dat kwam omdat ik bij Nottingham Forest achter de spits ging spelen. Zo heb ik mezelf dus uit het Nederlands elftal gespeeld."

Desondanks overheersen bij Roy alle hoogtepunten. ,,Ik kijk met heel veel liefde en trots terug op mijn (interland)loopbaan. Ik heb twee WK’s en een EK meegemaakt en zelfs gescoord op een WK. Dat ik later veel grote toernooien heb moeten missen was pijnlijk, maar het heeft me uiteindelijk allemaal gevormd."

Tekst: Ajax.nl/Coen Heil
Foto's: Pro Shots