Ajax en Oranje: Dennis Bergkamp

Ajax en Oranje: Dennis Bergkamp

Ajax heeft in de rijke clubhistorie liefst 115 spelers aan het Nederlands elftal geleverd. De rij namen loopt van Gé Fortgens tot Davy Klaassen. In deze serie vertellen Ajacieden over hun band met Oranje. Deze week doet Dennis Bergkamp zijn verhaal.

De assistent-trainer van het eerste elftal deelt tegenwoordig zijn kennis en kunde met de huidige generatie Ajacieden. Daarbij kan de voormalige balvirtuoos putten uit een glansrijke loopbaan die hem langs Ajax, Internazionale en Arsenal bracht. Daarnaast kwam hij met het Nederlands elftal uit op vijf grote eindtoernooien en schopte hij het tot 79 interlands, waarin hij 37 maal het net vond.

Bergkamp speelt zijn eerste interland op 26 september 1990 in Palermo tegen Italië: 1-0 verlies. Onder leiding van Rinus Michels komt hij twintig minuten voor tijd binnen de lijnen voor ploeggenoot Frank de Boer, die eveneens debuteert op Sicilië en bijna vijfentwintig jaar later als hoofdcoach van Ajax opnieuw samenwerkt met een van de beste voetballers die Nederland ooit voortbracht.

Herbeleving gevoel EK 1988
Bergkamp beschaamt daarna het vertrouwen van ‘De Generaal’ niet en heeft met vier treffers een belangrijk aandeel in de kwalificatie voor het EK van 1992 in Zweden. ,,Daar was ik dan ook basisspeler en werden dingen van me verwacht", blikt hij terug op zijn eerste grote eindtoernooi. De Ajacied stelt ook in Scandinavië niet teleur en groeit er zelfs uit tot mede-topscorer van het toernooi. Vooral zijn treffer in het laatste groepsduel met Duitsland staat 23 jaar na dato nog op het netvlies gebrand bij de meeste voetballiefhebbers. ,,Dat was een loopactie voor een ander", doelt hij op de actie van Marco van Basten die de doorkomende Aron Winter met gebaren attendeerde op de instormende Bergkamp, die vervolgens in de verre hoek raak knikte. ,,Dat was echt een schoolvoorbeeld van hoe goed dat team was en hoe goed het op elkaar was afgestemd. Het was ook mooi dat het tegen Duitsland was, waardoor je dat gevoel van het EK 1988 een beetje meekreeg."

Voor Bergkamp is het bovendien prettig dat hij zich in Zweden nog enigszins in de luwte kan bewegen, aangezien grote jongens als Ruud Gullit en Marco van Basten de aangewezen personen zijn om eventuele klappen op te vangen. Niet alleen op het veld maar ook daarbuiten steekt de jonge Bergkamp veel op van Van Basten, die bij Milan is uitgegroeid tot een wereldster. ,,Ik leerde vooral van zijn manier van doen: iemand die heel vriendelijk was, maar op de training wel gewoon zei waar het op stond. Ik leerde dat je iemand op zijn klote kunt geven zonder meteen ruzie te krijgen. Verder spraken ook zijn humor, nuchterheid en ook zijn hardheid me aan. Door zijn ervaringen in het buitenland werd hij evenals die andere jongens een ander type. Ze sloten zich een beetje af en stonden ook iets anders in het leven. Ze stonden wat rechterop en straalden iets uit van: kom maar op.’’ Uiteindelijk strandt Oranje in de halve finale van het EK na strafschoppen tegen Denemarken.

Dennis Bergkamp wordt gefeliciteerd met zijn eerste doelpunt voor Oranje tijdens het EK-kwalificatieduel Nederland - Griekenland op 21 november 1990.
Dennis Bergkamp wordt gefeliciteerd met zijn eerste doelpunt voor Oranje tijdens het EK-kwalificatieduel Nederland - Griekenland op 21 november 1990.

Nederlandse cultuur
Twee jaar later ontbreekt Van Basten op het WK in de Verenigde Staten vanwege een slepende enkelblessure. Doordat ook Gullit onverwachts afzegt voor de mondiale titelstrijd zijn alle ogen ineens gericht op Bergkamp. ,,Toen moest ik”, beaamt hij. ,,Ik merkte ook dat de wisseling van de wacht ging kantelen richting de nieuwe spelers. De twijfel zat meer bij toppers als Ronald Koeman, Jan Wouters en Frank Rijkaard. Zij gaven ook aan dat het WK hun laatste toernooi zou worden, terwijl wij er vol in zaten. Ik heb dan ook heel goede herinneringen aan dat toernooi. Op de een of andere manier hield ik van die grote toernooien: jezelf lekker afsluiten met een bepaald doel voor ogen en iedere dag trainen. Ik heb daar een lekker toernooi gedraaid en vond het fijn om de Nederlandse cultuur weer te proeven: het spelen om te winnen en met elkaar tot mooie aanvallen te komen. Na een jaar Italië was dat een verademing”, zegt de Ajacied die tussen 1993 en 1995 voor Internazionale speelt en op het WK opnieuw driemaal doel treft. Waaronder de 2-1 in de kwartfinale tegen Brazilië, die tenslotte met 3-2 wordt verloren.

Bergkamp verkast in de zomer van 1995 naar Arsenal. Een jaar later heeft het EK plaats in zijn thuisland als voetballer. Dat loopt echter uit op een grote teleurstelling. ,,Dat was echt een drama. Ik heb vijf toernooien meegemaakt, maar het EK in Engeland was verreweg het minste toernooi. Met name die 4-1 nederlaag tegen Engeland was voor mij natuurlijk een deceptie. Het enige pluspunt was de goal van Patrick Kluivert, waardoor we ons toch kwalificeerden voor de kwartfinale. Het zat binnen de ploeg niet goed en wat problemen tussen Ajacieden onderling kwamen daar tot uiting. Guus Hiddink zag het niet aankomen, maar ik wist ook totaal niet wat er leefde. Heel zonde. Ik zat in een vertrouwde omgeving, we hadden geweldige velden en mijn eerste dochter was net geboren. Alles zou dus moeten kloppen, maar het klopte niet.” Oranje verliest uiteindelijk na strafschoppen van Frankrijk.

’on-Bergkampse’ ontlading in 1998
In 1998 is alles anders als Oranje in Frankrijk aantreedt voor het WK. ,,Hiddink liet toen vooraf iedereen een contractje tekenen, waarin stond dat taferelen als in 1996 nooit meer mochten gebeuren. Verder stonden er dingen in over afspraken en discipline. Dat was een goede start”, stelt Bergkamp. ,,Ikzelf had ook een missie.” Al komt het eindtoernooi vanwege een hamstringblessure serieus in het gedrang voor de sterspeler van Arsenal. Uiteindelijk verloopt het voorspoediger dan verwacht waardoor hij tijdens de openingswedstrijd tegen België fit genoeg was om op de bank te zitten. Wat volgt is een voor Oranje en Bergkamp geweldig toernooi met als hoogtepunt diens winnende treffer in de kwartfinale tegen Argentinië na een splijtende pass van De Boer: 2-1 ,,Daar waar je als jochie op straat van droomt met eigen commentaar erbij kwam nu uit op het hoogste niveau. Dat was voor mij een fantastisch moment. Je zag het ook aan de ontlading die een beetje on-Bergkamps was.” In de halve finale verliest Oranje vervolgens na strafschoppen van Brazilië.

Ook tijdens het EK van 2000 in eigen land en België verliest Oranje in de halve finale na strafschoppen. ,,Dat dat toen is misgegaan is echt ongelooflijk”, doelt Bergkamp op de twee gemiste penalty’s tijdens de reguliere speeltijd en het feit dat de Italianen al vrij vroeg in de wedstrijd met tien man verder moesten vanwege een rode kaart voor Gianluca Zambrotta. ,,Daardoor gingen de teams met andere gedachten die penaltyreeks in. Wij dachten: het zal toch niet gebeuren. En zij dachten: dit gaat onze kant op. Dat was een heel vreemd scenario. Toen ik werd gewisseld besefte ik ook meteen dat het misschien wel mijn laatste interland was. Ik had voor het toernooi namelijk al in gedachten dat het EK mijn laatste grote toernooi zou worden.’’

Topscorer Oranje
Richting het einde van zijn interlandloopbaan hield Bergkamp zich steeds meer bezig met statistieken. ,,Ik vond het heel bijzonder en interessant om dat doelpuntenrecord van Faas Wilkes te verbreken”, wijst hij op het record dat ruim 37 jaar stand hield en inmiddels in bezit is van Robin van Persie. ,,Met name omdat ik voor mijn gevoel weinig vriendschappelijke wedstrijden heb gespeeld. Ik ben daar dus wel trots op.”

Hoewel Bergkamp verder als speler van Oranje met lege handen bleef, kijkt hij sowieso met gepaste trots terug op zijn tienjarige periode als international. ,,Waar ik vooral trots op ben is dat ik behalve die toernooien ook in de kwalificaties steeds beslissend kon zijn. De bevestiging dat ik op het allerhoogste niveau beslissend kon zijn; dat is voor een topsporter geweldig. Ik vond mijn interlandcarrière, afgezien van het EK in Engeland, één geweldige periode.’’

Tekst: Ajax.nl/Coen Heil
Foto's: Pro Shots