Biografie toont de 'totale Michels'

Biografie toont de 'totale Michels'

Sjaak Swart, Rolf Leeser en Leo Beenhakker ontvingen maandag de eerste exemplaren van de vuistdikke biografie over Rinus Michels. De oud-speler en -trainer van Ajax is door auteur Bas Barkman ‘gevangen’ in een monumentaal, liefst 512 pagina’s tellend boekwerk. De club Ajax neemt in ‘Rinus Michels’ een voorname plaats in, wat de biografie tot verplichte kost maakt voor alle supporters met interesse voor de clubhistorie.

Op zijn twaalfde wordt Rinus Michels in 1940 aspirant-lid van Ajax. Zes jaar later volgt Michels debuut in Ajax 1. Na zijn laatste officiële optreden in Ajax 1 in 1958 (Michels kampt met een hernia) richt de Amsterdammer zich al snel op een carrière als trainer. De jonge oefenmeester krijgt zijn kans bij Ajax en loodst de dan worstelende club rap hogerop. Met Michels als trainer aan het roer ontwikkelt Ajax zich van degradatiekandidaat tot wereldtopper.

De gewonnen Europa Cup 1-finale in 1971 is het formele eindstation van Michels als speler en trainer bij de Amsterdammers. Veertig jaar na dato ontvingen de oud-Ajacieden Swart en Leeser (ook vriend van Michels) plus ex-bondscoach Beenhakker als eersten de rijk geïllustreerde levensbeschrijving. Ook oud-Ajacied Ton Pronk en verzorger Salo Muller waren present in Akersloot. De biografie toont volgens uitgever en collega-biograaf Jaap Visser de 'totale Michels' en is een breed en veelzijdig portret van het Ajax-icoon.

Sjaak Swart over zijn oude leermeester: 'Ik heb nooit een betere trainer gehad dan Rinus Michels.' Sjaak Swart over zijn oude leermeester: 'Ik heb nooit een betere trainer gehad dan Rinus Michels.'

,,Ik heb me lang afgevraagd hoe Ajax en het Nederlandse voetbal ervoor zouden hebben gestaan als Michels geen trainer was geworden’’, stelt biograaf Barkman over zijn onderwerp: de in 2005 overleden Amsterdammer. ,,Het was midden jaren zestig heel sterk van het Ajax-bestuur om Michels aan te stellen. Hij was 36 jaar en een onervaren trainer. Zo’n keuze moet je durven maken. Met Louis van Gaal maakte de club later een vergelijkbare keuze.’’ Het zegt iets over de clubcultuur bij Ajax. De club nam riskante keuzes maar profiteerde daar uiteindelijk zelf volop van. Michels hielp als bondscoach van Oranje ook het Nederlandse voetbal hogerop.

Wie de biografie leest (met daarin ook veel foto’s uit het fotoarchief van Ajax), krijgt volgens Barkman een uitgebalanceerd beeld van Michels. Ook de mindere kanten van het Ajax-icoon komen aan bod. ,,Hij heeft zijn familie in de modder laten zakken en Kees Rijvers in 1984 de bossen van Zeist (de KNVB, RJ) uitgejaagd’’, schetst Barkman een deel van de inhoud van de, volgens de biograaf, eerlijke biografie. ,,En in 1990 werd Cruijff gepasseerd voor het bondscoachschap.’’

De schrijver/journalist groeide op in Ouderkerk aan de Amstel en bezocht in zijn tienerjaren veel Ajax-wedstrijden als supporter. Als journalist volgde hij de club later vooral op professionele wijze. In de biografie is er heel veel respect voor de vakman-Michels. Barkman: ,,Hij heeft Ajax van een degradatiekandidaat tot titelkandidaat gemaakt. Dat is het mooiste: van nul tot Europa Cup-winnaar.’’

Sjaak Swart maakte Michels mee als medespeler én als trainer. Mister Ajax was een voorname pion in de metamorfose die Ajax onder Michels doormaakte. Swart weet nog goed hoe Michels begon als hoofdtrainer. ,,We zaten met een man of twintig in een kring’’, vertelt Swart over een van de eerste werkdagen van Ajax-trainer Michels. De club doorbrak met de keuze voor Michels het patroon van louter Engelse trainers die de club sportief hadden geleid. ,,’Wij gaan ervoor zorgen dat Ajax professioneler wordt’, zei hij tegen de selectie. ‘Wie niet mee wil in de discipline en het trainen, moet het nu zeggen. Die kan vertrekken.’’’

De gevolgen zijn bekend. Ajax werd geprofessionaliseerd. Swart is er zijn oude leermeester nog altijd dankbaar voor. ,,Ik heb onder hem ontzettend veel geleerd en een geweldige tijd gehad. Zijn trainingen waren ook altijd perfect voorbereid. En hij zette de juiste spelers op de goede plek; dat lijkt simpel, maar is het niet. Als ik trainer was geworden, wat ik nooit ben geworden omdat ik wilde blijven spelen, zou ik precies zijn zoals hij was. Ik heb nooit een betere trainer gehad dan Rinus Michels.’’

De biografie ‘Rinus Michels’ is uitgegeven door de Buitenspelers en ligt nu in de winkel.

Tekst: Ajax.nl/Ronald Jonges
Foto’s: Ajax.nl/Gerard van Hees

Cabaretier en Ajax-kenner Freek de Jonge reikte de eerste exemplaren van de biografie uit. Cabaretier en Ajax-kenner Freek de Jonge reikte de eerste exemplaren van de biografie uit.
Biograaf Bas Barkman (midden) toost met de prominenten op zijn fraai uitgevoerde boek. Biograaf Bas Barkman (midden) toost met de prominenten op zijn fraai uitgevoerde boek.
Swart lacht met Barkman, Rolf Leeser (tweede van links) en Leo Beenhakker (links). Swart lacht met Barkman, Rolf Leeser (tweede van links) en Leo Beenhakker (links).