Blankenburg succesvolste Duitse Ajacied

Blankenburg succesvolste Duitse Ajacied

In de 112-jarige clubgeschiedenis werd het Ajax-shirt gedragen door spelers met vele nationaliteiten. Zo hulden (of hullen) liefst 22 Denen zich in het Amsterdamse rood en wit. Aan de vooravond van de EK-ontmoeting tussen Nederland en Duitsland blijkt de vertegenwoordiging Duitse Ajacieden een stuk beperkter. Inclusief een heuse ‘Amsterdamse Duitser’ bemachtigden slechts vier Oosterburen een plek in de clubhistorie.

De vraag beantwoorden waarom er in de clubhistorie zo weinig Ajacieden van Duitse komaf zijn geweest, laat zich nauwelijks beantwoorden. Een verklaring kan zijn dat de Bundesliga altijd al een topcompetitie is geweest, waardoor een overstap naar de Eredivisie voor Duitse (top)spelers niet voor de hand ligt. Maar waarom het verschil met bijvoorbeeld de Deense Ajacieden zo kolossaal is, blijft een raadsel. Door de Ajax-jaren heen droegen dus vier geboren Duitsers het roodwitte shirt.

Werner Schaaphok is de ‘Amsterdamse Duitser’ in het gezelschap van zeldzame Ajax-Duitsers. Het is dat de wieg van de latere middenvelder in Berlijn stond, want verder is er eigenlijk niets Duits aan Schaaphok. Werner Glanz, zoals zijn officiële naam luidt, had de kwaliteiten voor Oranje. De nationaliteit van de Amsterdammer stond een loopbaan in het Nederlands elftal in de weg. Als dienende en betrouwbare middenvelder kwam Glanz/Schaaphok tussen 1959 en 1965 tot 193 officiële Ajax-wedstrijden. De Amsterdammer, officieel dus de eerste Duitse Ajacied, scoorde in die jaren welgeteld een treffer. Schaaphok vormde die jaren vooral een solide middenveld met Tonnie Pronk en Bennie Muller. Schaaphok behoorde begin jaren negentig tot de oprichters van Lucky Ajax, de vereniging van oud-spelers van de club. Ook in 2012 is Schaaphok nog altijd nauw betrokken bij Lucky Ajax.

Werner Schaaphok (rechts); weliswaar geboren Duitser, maar volbloed Amsterdammer én Ajacied. Werner Schaaphok (rechts); weliswaar geboren Duitser, maar volbloed Amsterdammer én Ajacied.
Arno Steffenhagen werd aangetrokken als opvolger van Ajax-legende Piet Keizer. Arno Steffenhagen werd aangetrokken als opvolger van Ajax-legende Piet Keizer.

Welbeschouwd is Horst Blankenburg (kopfoto) de eerste échte volbloed (West-)Duitser in het rood en wit. De in Heidenheim geboren verdediger geldt in elk geval als de succesvolste Duitse Ajacied. Blankenburg werd in december 1970 aangetrokken als vervanger van Ajax-captain Velibor Vasovic. Enkele dagen na zijn entree in Amsterdam maakte de 23-jarige aankoop zijn debuut in de Klassieker tegen en bij Feyenoord (1-1). Stapte Blankenburg eind ’70 als volslagen onbekende speler de Meer binnen; in 1971 leerde het Ajax-publiek de verdediger pas echt goed kennen. Met de (h)erkenning groeide ook het respect voor de opvolger van ‘Vasco’. Met een groot zelfvertrouwen gaf Blankenburg leiding aan de Amsterdamse defensie. Met de Heidenheimer als onbetwiste basisspeler veroverde Ajax, na zijn invalbeurt in de gewonnen finale van 1971, ook in 1972 en 1973 de belangrijkste Europa Cup. Ook in de Wereldbekerwedstrijden tegen Independiënte droeg Blankenburg als rots in de branding bij aan het Ajax-succes. De Duitser nam in 1975, na 188 officiële duels en vijf doelpunten, afscheid van Ajax. Vreemd genoeg droeg Blankenburg nooit het shirt van de Duitse Mannschaft. Voor het WK van 1974 polste Johan Cruijff hem wel voor Oranje, maar hoopte de libero toen nog op een uitverkiezing voor de Duitse selectie.

Arno Steffenhagen en Peter Lübeke speelden (veel) minder duels en vierden al helemaal weinig successen als Ajacied. Met 97 officiële Ajax-wedstrijden in 2,5 jaar tijd ontpopte Steffenhagen zich tussen december 1973 en juni 1976 wel tot een regelmatig spelende Ajacied. De aanvaller uit de toenmalige Bondsrepubliek West-Duitsland kwam over van Hellenique Kaapstad en was de opvolger van Ajax-legende Piet Keizer. Dat de linkerspits in Kaapstad speelde had alles van doen met een schorsing na zijn betrokkenheid bij een omkoopschandaal bij Hertha BSC. Steffenhagen kon overigens ook als rechtsbuiten uit de voeten. Hij is overigens de enige Ajacied van Duitse komaf met een interland achter zijn naam. Steffenhagen droeg een keer het shirt van de Mannschaft.

Peter Lübeke kon weinig potten breken als Ajacied. Hij is sinds 1977 de laatste Duitse Ajacied. Peter Lübeke kon weinig potten breken als Ajacied. Hij is sinds 1977 de laatste Duitse Ajacied.

Lübeke maakte weinig indruk tijdens zijn jaren in Amsterdam. De aanvaller schopte het in het seizoen 1977 – 1978, om exact te zijn tussen 17 augustus 1977 en 25 september 1977, tot zes duels. Lübeke maakte daarin geen treffers, maar was wel betrokken bij een controversieel wisselmoment. In een uitwedstrijd tegen FC Utrecht werd de West-Duitse spits ingebracht voor Hans Erkens. Ajax speelde toen met drie buitenlanders; volgens de dan geldende regels een niet-Nederlander te veel. De KNVB legde Ajax, na een administratieve fout op het wedstrijdformulier die verband hield met de foutieve wissel, een boete op van 2,50 gulden. Na een half seizoen hield Lübeke het al voor gezien in Amsterdam.

Tekst: Ajax.nl/Ronald Jonges
Foto’s: Ajax.nl/Ajax Erfgoed