De diamant schittert in de Kuip als een briljant

De diamant schittert in de Kuip als een briljant

Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft iedere maandag een blog over de geschiedenis van Ajax. Deze week gaan we terug naar 31 mei 1972, de dag waarop diamant Ajax schittert als een briljant in de Europa Cup I-finale in de Kuip tegen Internazionale.

Rotterdam is in de lente van 1972 de stad van grootse Ajax-werken. Op 15 april wordt aartsrivaal Feyenoord in eigen huis met 5-1 de oren gewassen, wat de beslissing in de titelrace betekent. Op 11 mei verslaat Ajax in de Kuip FC Den Haag met 3-2 in de KNVB Bekerfinale en op 31 mei volgt de grote apotheose: het winnen van de Europa Cup voor landskampioenen.

Botsing van voetbalculturen
Ajax-Internazionale wordt gezien als de botsing van twee voetbalculturen, het is het avontuurlijke aanvalsspel van de Hollanders tegen het cynische verdedigen van de Italianen, het goede tegen het kwade van het voetbal. De poging van de Europese kampioen Ajax om in Rotterdam nogmaals de Europa Cup te veroveren, wordt algemeen beschouwd als een kruistocht tegen catenaccio. En die verloopt op woensdag 31 mei 1972 naar wens van de voetballiefhebbers in Nederland, maar ook in de rest van Europa, Noord-Italië uitgezonderd.

De titelhouder toont zich in de zinderende eindstrijd onverzettelijk, speelt hard, gedurfd en steengoed. Het grote Italiaanse dagblad Corriere della Sera stelt na de 2-0-zege van Ajax dan ook onomwonden: ‘De Hollanders zijn de nieuwe bazen van het Europese voetbal geworden.’

Internazionale is misschien niet meer de flitsende counterploeg die in de jaren zestig twee keer de Europese hoofdprijs greep, maar heeft met de legendarische libero Giacinto Facchetti, de grote middenveldstrateeg Sandro Mazzola en voorin de geslepen Roberto Boninsegna en de bliksemsnelle Braziliaan Jair da Costa nog altijd een geweldige ploeg.

Boninsegna
Toch had dit Inter nooit in de finale mogen staan, want in de tweede ronde waren de Noord-Italianen op de Bökelberg van Borussia Mönchengladbach in de pan gehakt: 7-1. Maar die uitslag werd geschrapt omdat Boninsegna zou zijn getroffen door een op het veld geworpen colablikje. Niemand die het had gezien, maar het vermeende slachtoffer bleef voor dood op het veld liggen en het protest dat de Italianen na het wervelende optreden van Günter Netzer en Jupp Heynckes indienden, werd door de UEFA gehonoreerd. De wedstrijd werd overgespeeld, in Berlijn, eindigde in 0-0 en in Milaan knokte Inter zich vervolgens naar de kwartfinale.

Ook vanwege dit onrecht, de prachtploeg van Mönchengladbach aangedaan, juicht zo’n beetje heel Europa mee wanneer Ajax in de tweede helft met twee goals van Johan Cruijff afmaakt waar het voor rust al mee was begonnen: Inter slopen. Zelfs de Franse scheidsrechter Robert Héliès uit Toulon spreekt er grote waardering voor uit. Terwijl koningin Juliana de beker aan Piet Keizer uitreikt, roemt hij vooral de aanvoerder van Ajax. ,,Die stak zo ver boven alles uit, dat ik het wel moést zien. Geweldig wat die man kan. Ongelooflijk wat een hoeveelheid werk hij als aanvaller verzet. Zo’n combinatie van talent en werklust als bij Piet Keizer heb ik nog nooit meegemaakt.’’

Superioriteit
Intense vreugde uiteraard in het Ajax-kamp, ook en vooral vanwege de superioriteit die in een aantrekkelijk schouwspel aan de wereld is getoond. In Rotterdam heeft Ajax zich de grootse ploeg getoond die een jaar eerder in Londen in de finale tegen Panathinaikos maar heel even te zien was geweest.

Volgens Stefán Kovács speelde vermoeidheid Ajax in 1971 parten. En ook het verspelen van de landstitel aan Feyenoord, nog geen week voor die eerste finale, had volgens de Roemeense trainer zijn weerslag op de ploeg die toen nog van Rinus Michels was. ‘Dit Ajax was echter nog volkomen fris en dat kwam mede doordat dit seizoen tot op de laatste dag succes is geboekt.’’

Tijdens het Ajax-feest in de Kuip zegt Kovács ook dat hij Michels dankbaar is voor wat hij hem bij Ajax heeft nagelaten. ,,Een zeer goed elftal. Mijn opdracht was van de diamant een briljant maken. Dat is gelukt, nu is het alleen zaak te proberen de schittering te behouden.’’

Jaap Visser, Kick uitgevers

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het Ajax Jaarboek dat vanaf 2016 zal worden voorzien van een historische deel.]

Fotobijschrift: Aanvoerder Piet Keizer, met Johan Cruijff uitblinkend in een groots Ajax, is Inters Mauro Bellugi de baas.

Foto: Ron Kroon, Nationaal Archief/Anefo, licentie CC-BY, 254-9441