De Lutte (11): Wil Coort, trainer van topkeepers

Wil Coort is bezig aan zijn zesde seizoen als keeperstrainer van Ajax. De 43-jarige Bosschenaar heeft deze jaargang drie topkeepers onder zijn hoede in Bogdan Lobont, Maarten Stekelenburg en Hans Vonk. Twee van hen, Lobont en Stekelenburg, strijden in de voorbereiding om de positie van eerste keeper van Ajax. In het voordeel van welke doelman de beslissing van de technische staf zal uitvallen, kan Coort nog niet zeggen. Wel weet hij twee dingen zeker: wie het ook wordt, hij zal een geweldige keeper voor Ajax zijn, en vrijwel geen enkele club heeft drie van zulke goede doelmannen in dienst.

Wil Coort speelde zelf bij hoofdklasser BVV uit Den Bosch en bij het fraai genaamde TGG (The Goal Getters). Toen BVV een samenwerkingsverband aanging met FC Den Bosch zag Coort dat er een behoefte bestond aan keeperstrainers en in de wetenschap dat hij als actief speler niet het hoogste niveau zou halen, ging de doelman cursussen volgen bij Frans Hoek. Bij BVV Den Bosch trainde ´Willy´ gedurende acht jaar de keepers op alle leeftijdsniveaus en zette hij bij de Brabantse club de jeugdopleiding op poten. Opvallend genoeg was Hans Vonk, met wie hij nu weer herenigd is bij Ajax, de eerste keeper met wie Coort in het betaald voetbal werkte. Coort bewerkstelligde de doorstroming van Maikel Aerts als eerste doelman bij Den Bosch en toen kwam er een vacature bij Ajax. Frans Hoek vertrok bij de Amsterdamse club en volgde Louis van Gaal naar FC Barcelona. Op advies van Hoek kwam Ajax in zijn zoektocht naar een opvolger uit bij Coort omdat de club de lijn die Hoek had ingezet wilde handhaven. ,,Ik had dezelfde visie en methode´´, vertelt Coort. ,,Ik heb een paar proeftrainingen gegeven bij coach Morten Olsen en zo is het begonnen.´´

Bij Ajax werkte Wil Coort met keepers Edwin van der Sar, Fred Grim, Stanley Menzo, Bogdan Lobont, Joey Didulica, Maarten Stekelenburg, Henk Timmer, Sander Boschker en Hans Vonk. Een mooi rijtje, dat zeker, maar mede ingegeven door het feit dat Ajax de afgelopen seizoenen door blessures veel verschillende doelmannen heeft moeten gebruiken. Al die blessures werden veroorzaakt door de trainingen van Coort, werd er wel eens gesuggereerd. Dus dan maar op de man af gevraagd: is er een relatie tussen de trainingen bij Ajax en de blessures van de keepers? ,,Nee, ik denk echt niet dat het door de trainingen komt´´, zegt Coort. ,,De trainingsintensiteit is het zelfde als in de tijd van Van der Sar en Grim en die waren zelden of nooit geblesseerd. Als je ziet hoe die blessures ontstaan zijn… Maarten Stekelenburg krijgt en hard schot raar op zijn hand en scheurt een botje in zijn pols; Henk Timmer stapt in een kuiltje. Het zijn allemaal geen spierblessures. Ja, Stekelenburg uit bij Inter, die verrekte opeens zijn hamstring. Maar Maarten is op late leeftijd snel gaan groeien en dat was moeilijk voor zijn lichaam. We zijn gerichte krachttraining gaan doen en dat begint nu zijn vruchten af te werpen. Het is wel zo: bij Ajax speel je op topniveau en dus train je op topniveau. Plus het feit dat wij met meevoetballende keepers spelen, dus train je anders dan bij de meeste clubs. Er is naast de gewone keeperstraining veel aandacht voor passen en trappen.´´´

,,Keepen bij Ajax is een uitdaging´´, vertelt de vakman Coort enthousiast. ,,Je speelt met veel ruimte voor je en dus ook met veel ruimte achter je. Het is de kunst om die ruimte achter je goed te bespelen. Een Ajax-keeper komt veel in een-tegen-een-situaties, krijgt relatief veel flankballen te verwerken en zal minder op de lijn keepen. Den Bosch zal dit seizoen bijvoorbeeld veel achterover leunen en dat vergt een andere stijl van keepen.´´ Coort onderscheidt twee soorten keepers. ,,De eerste is een type Van der Sar; die lost van te voren bepaalde situaties op, dat is een anticiperende keeper. En dan heb je een type Kahn; een lijnkeeper die het van de reactie moet hebben. Ik kies voor het trainen van de anticiperende stijl, al denk ik dat jeugdkeepers allround training moeten krijgen. Maar hier bij Ajax is er sprake van een duidelijke lijn, een uniforme speelstijl. Daar moet je je als keeperstrainer naar schikken.´´

Ajax-coach Ronald Koeman kondigde eind vorig seizoen aan dat de strijd om de positie van eerste doelman weer volledig open zou zijn deze jaargang. Maarten Stekelenburg kreeg de kans om te concurreren met Bogdan Lobont, die vorig seizoen de eerste keeper was. Coort heeft als trainer van de doelmannen een belangrijke rol, al heeft hij geen eindverantwoordelijkheid over de uiteindelijke beslissing. ,,Die ligt bij Ronald Koeman. Ik maak de opstelling niet, ik geef alleen maar advies. Overigens zitten we wel op een lijn. Ik zet mijn bevindingen op papier en licht die mondeling toe. En dan gaan we discussiëren met de technische staf. Vorig jaar was Bogdan Lobont de eerste man, dat was duidelijk. Ik denk dat als hij het seizoen helemaal gespeeld had, hij nog steeds de eerste keeper was geweest nu. Maar Maarten Stekelenburg kreeg zo een kans en hij heeft het goed gedaan. Hij is dichter naar Bogdan toegekomen. Dus nu beginnen ze allebei op nul.´´

Van beide doelverdedigers noemt Coort een aantal sterke en iets minder sterke (´want echt zwakke punten hebben ze niet´) punten op. ,,Lobont heeft als sterke punten dat hij zeer goed kan focussen op wedstrijden, hij goed anticipeert en dus moeilijke situaties kan voorkomen. Ook heeft hij een goede reactie op de lijn en is hij sterk in de een tegen een. Iets minder is Bogdan bij flankballen en kiest hij voetballend nog niet altijd de beste oplossingen.´´ De sterkste punten van Stekelenburg: ,,Hij is goed op de lijn en in de een tegen een en Maarten is voetballend heel sterk. Met zijn traptechniek is hij zeer goed in de opbouw. Hij kan nog verbeteren in het bespelen van de diepgang van de tegenstander en ook nog wel de flankballen. Beide keepers zullen in de voorbereiding evenveel spelen en wie het beste presteert en wie het beste bij de speelstijl past, zal eerste keeper worden.´´

De doelman die de concurrentiestrijd verliest, zal volgens Coort verhuurd moeten worden. ,,Maarten is te goed voor Jong Ajax, dat heeft hij afgelopen seizoen bewezen. Hij blonk daar uit met twee vingers in zijn neus. En Bogdan is eerste keeper van Roemenië dus die zal ook elke week moeten spelen. Hans Vonk heeft in elk geval de ervaring en de kwaliteiten om af en toe te kunnen spelen als dat nodig mocht zijn.´´ Beide keepers lijken vooralsnog evenveel kans te hebben. Al heeft Lobont een voordeel volgens Coort: ,,Van Bogdan weet ik hoe stabiel hij is tijdens een heel seizoen, dus gedurende pakweg 45 wedstrijden. Van Maarten is dat nog niet bekend. Het kan overigens best zijn dat hij dat heel goed kan, maar het is een kwestie van uitproberen. En kan Ajax het zich veroorloven zoiets uit te proberen? Dat is een beetje de vraag.´´

,,Ik merk wel een beetje dat het bij beide jongens leeft. Ze zijn duidelijk in de vakantie bezig geweest en ze komen sneller op niveau dan vorig jaar. Als dat zo doorgaat kunnen we nog heel wat verwachten. En Vonk was al fit door interlands met Zuid-Afrika dus ik ben tevreden over het niveau van trainen. Wel ben ik voorzichtig met ze. Dinsdag kreeg Maarten een beetje last tijdens een sprintoefening. Toen heb ik hem er halverwege uitgehaald, terwijl hij zelf eigenlijk door wilde. Straks is hij er langer uit en het belangrijkste komt nog. Over Hans Vonk ben ik ook zeer tevreden overigens. Hij is geroutineerd en hij moet er zijn voor de andere twee. Dat pakt hij goed op, ze kunnen bij hem terecht. Ik ken maar heel weinig clubs waar drie van zulke goede keepers spelen. Ik vind trouwens dat een topclub ook drie topkeepers moet hebben.´´

Coort heeft de afgelopen twee seizoenen – met instemming van Koeman – Maarten Stekelenburg af en toe hard aangepakt. ,,Hij heeft het me uiteraard niet in dank afgenomen´´, zegt de keeperstrainer met een glimlach. ,,Maar mentaal is Maarten een stuk weerbaarder geworden. In het begin, als hij niet in het eerste mocht keepen, gooide hij er in het tweede met zijn pet naar. Nu niet meer, hij is gegroeid op die manier. Dit seizoen is zijn status veranderd. Hij is nu een volwaardige concurrent van Lobont. Ik denk dat Maarten ook blij is met zijn nieuwe situatie want ik zit hem niet meer zo op z´n kop. Dat doe ik ook liever niet maar ik dacht dat het het beste voor hem was. Ik had graag gezien dat Maarten meegegaan was naar het EK want dat is een ervaring die een jonge speler goed kan gebruiken.´´

Leeftijd, het is een van de criteria waaraan de kwaliteit van doelmannen wordt afgemeten. ,,Vroeger gold het dat een keeper pas op zijn dertigste zijn top bereikte, omdat hij tegen die tijd pas genoeg ervaring had opgedaan met allerlei situaties. Ik denk dat je dat tegenwoordig wel wat terug kan brengen. Op de training bootsen we veel wedstrijdsituaties na, worden er veel spelvormen gedaan waar de keepers ook aan meedoen. Dan kan je ze dus voortdurend coachen. Waar dus een keeper vroeger 34 wedstrijden over deed, kan je ze nu al een aantal keren per week in die situatie brengen. Dan leert een keeper sneller anticiperen, dat zag je bijvoorbeeld aan Edwin van der Sar die op relatief jonge leeftijd al op zijn top was´´, doceert Coort.