Eddy PG toont unieke beelden Ajax-trip '58

Eddy PG toont unieke beelden Ajax-trip '58

Ajax ondernam in juni 1958 een – voor die tijd letterlijk te nemen – wereldreis naar Zuid-Afrika. De trip werd op film vastgelegd door doelman Eddy Pieters Graafland. Exclusief voor Ajax TV toont én becommentarieert de oud-Ajacied de beelden uit ’58.

‘Eddy PG’ vervulde een dubbelrol in de toenmalige Ajax-selectie van trainer Karl Humenberger. De keeper maakte zich ook verdienstelijk als chroniqueur. Pieters Graafland, die de gehele jeugdopleiding doorliep maar na de reis naar Feyenoord vertrok, legde de trip (bijna) in zijn geheel vast op celluloid.

De reis begon bij het KLM-kantoor op het Museumplein op 11 juni. ,,Het was een wereldtrip in die periode’’, vertelt de 75-jarige Pieters Graafland in de Amsterdam ArenA. ,,En het was ook de eerste keer dat een Nederlandse club naar Zuid-Afrika afreisde. We hebben geloof ik 26 uur in het vliegtuig gezeten.’’ De doelman in ruste is nog altijd een gepassioneerd filmer. Pieters Graafland heeft zijn archief keurig bewaard. De beelden zijn weliswaar ruim een halve eeuw oud, maar blijken uitstekend geconserveerd.

Na tussenlandingen in Frankfurt am Main, Rome, Kano en Brazzaville arriveerden de Ajacieden een dikke dag na vertrek op Jan Smuts Vliegveld in Johannesburg. Onopgemerkt bleef de aankomst van het bezoek uit Amsterdam niet. ‘Een machtige ervaring’, schrijft ‘Vunderink’over de aankomst in Ajax-nieuws van september 1958. ‘Grote drommen landgenoten bevolkten de balustraden en schreeuwden om het hardst: Hup Ajax! Het was een welkom om nooit te vergeten.’

De Ajax-selectie, met rechts Eddy Pieters Graafland, is op 11 juni 1958 op Schiphol klaar voor de reis. De Ajax-selectie, met rechts Eddy Pieters Graafland, is op 11 juni 1958 op Schiphol klaar voor de reis.

Vunderink, Pieters Graafland en alle meegereisde collega-Ajacieden maakten de wereldreis op uitnodiging van de Zuid-Afrikaanse voetbalbond. Initiatiefnemer was de gefortuneerde zakenman Phil Bloom. De vanuit Amsterdam naar Afrika geëmigreerde entrepeneur stond de Ajacieden met onbegrensd enthousiasme en 24 uur per dag met raad en daad bij.

Ajax speelde liefst vijf duels tijdens de drie weken durende trip. Het treffen met Sandviken bleef onbeslist (2-2), waarna in Pretoria met 4-2 werd verloren van Northern Province. Vervolgens werden Lourenco Marques (0-3) en Oranje Vrijstaat wel verslagen (0-2), terwijl Transvaal Ajax in Johannesburg op een gelijkspel hield: 1-1. Het duel met Northern Province, een selectie-elftal uit het noorden van de provincie Transvaal, verliep tumultueus. ,,We kwamen om een lekker potje te voetballen, om het voetbal uit te dragen’’, vervolgt Pieters Graafland bij het terugzien van de beelden.

,,Maar in die wedstrijd was de scheidsrechter zeer partijdig. Als een speler van de tegenpartij een meter buitenspel stond, liet hij gewoon doorspelen. De scheidsrechter vond alles goed van Transvaal. Van ons werd bijna alles afgefloten. In de rust wilden we het veld niet meer op. Ik was ook kwaad en heb nog een bal de tribune in geschoten. Bal in de hand en huppekee…weg.’’

Het Ajax-elftal voor de vriendschappelijke wedstrijd tegen Lourenco Marques Het Ajax-elftal voor de vriendschappelijke wedstrijd tegen Lourenco Marques

Ajax speelde het duel met Northern Province (onder protest) wel uit. De onverkwikkelijkheden in Pretoria kwamen Ajax – de na afloop gemaakte excuses ten spijt – bij thuiskomst nog duur te staan. De vaste waardes Wim Anderiesen en Cor Geelhuizen werden door de KNVB voor acht weken geschorst. De bond dwong ook af dat Ger van Mourik een jaar lang geen aanvoerdersband mocht dragen. Ajax kortte de boosdoeners ook eenmalig op hun maandsalaris.

Een bezoek aan Paul Kruger National Park bracht de Ajacieden prettiger vermaak. ‘Het wildpark is zo groot als België’, schreef Vunderink in Ajax-nieuws. Vooral de leeuwen, buffels, giraffes, zebra’s en olifanten maakten diepe indruk. ,,Heel anders als in Artis’’, glimlacht de oud-doelman bij de herinnering. ,,Nu zagen we die beesten in de vrije natuur. Uniek natuurlijk. Onvergetelijk.’’

Op 1 juli keerden de Ajacieden via het Jan Smuts Vliegveld terug naar Nederland. ‘Wij hebben een mooie reis gemaakt, helaas met één zwart randje’, besluit Vunderink zijn vier pagina’s beslaande ‘Afrikaanse reisindrukken’.

Foto's: Archief Ajax
Tekst: www.ajax.nl/Ronald Jonges

Bekijk de unieke beelden en het complete interview met Eddy PG nu op Ajax TV

Ajax-aanvoerder Ger van Mourik en zijn collega van L. Marques wisselen geschenken uit Ajax-aanvoerder Ger van Mourik en zijn collega van L. Marques wisselen geschenken uit
Het Ajax-elftal voor een van de vier overige vriendschappelijke duels Het Ajax-elftal voor een van de vier overige vriendschappelijke duels