En plots is Het Genie klaar met voetballen

En plots is Het Genie klaar met voetballen

Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft elke maandag een blog over de geschiedenis van Ajax. Deze week gaan we terug naar zondag 13 oktober 1974, wanneer Piet Keizer er in de stadsderby tegen FC Amsterdam een potje van maakt, wordt gewisseld en zijn laatste wedstrijd voor Ajax blijkt te hebben gespeeld.

Hans Kraaij kan het gepruts van Piet Keizer in de stadsderby van 13 oktober 1974 niet langer aanzien en wisselt zijn 31-jarige probleemgeval. Bij een 1-0-achterstand tegen FC Amsterdam sjokt Keizer in de 65ste minuut naar de kant, om plaats te maken voor Arno Steffenhagen. Ajax buigt vervolgens in het Olympisch Stadion in drie minuten tijd de achterstand om in een 2-1 overwinning en plots is het gedaan met de carrière van het wispelturige genie Keizer. Na bijna veertien jaar in het eerste elftal van Ajax houdt Piet het voorgezien.

Linksbuiten gouden Ajax
Dat het niet klikt tussen Keizer en Kraaij wordt in het seizoen 1974-1975 al snel duidelijk en zal er zelfs toe leiden dat de grote linksbuiten van het gouden Ajax zijn rug bij tactische besprekingen demonstratief naar de nieuwe coach keert. Ajax is in de vroegere jaren zeventig over hoge pieken gegaan, maar na de verkoop van Johan Cruijff in een diep dal gedonderd. Trainer George Knobel kon maar geen vat krijgen op de vedetteploeg waarin te veel spelers na het vertrek van die ene super-vedette haantje de voorste wilden spelen. Daarom heeft de clubleiding Knobel ingewisseld voor Kraaij die als opdracht heeft meegekregen de discipline aan te halen en de schuinsmarcheerders binnen het wereldelftal in verval weer in het gareel te krijgen.

De grote linksbuiten van het gouden Ajax keerde zijn rug bij tactische besprekingen demonstratief naar de nieuwe coach.

En dat botst. Kraaij wil een hard werkend Ajax zien met spelers die een hoog rendement uit hun noeste arbeid halen. Keizer is de grillige artiest met formidabele ingevingen, bovenal een momentenvoetballer die een wedstrijd onverwacht een wending kan geven, met een splijtende steekpass, een puntgave voorzet, een onnavolgbare dribbel of een effectvol schot. Maar Kraaij wenst niet eindeloos op de bevliegingen van Keizer te wachten en dus gaat het mis tussen de coach die carte blanche van het bestuur heeft en de koppige linksbuiten die zichzelf tot middenvelder heeft verklaard.

Discipline-trainer
Met de genadeloze discipline-trainer Rinus Michels onderhield Keizer een afstandelijke relatie die het best als gewapende vrede kon worden omschreven. Keizer schikte zich enigszins naar de ijzeren hand van Michels omdat Ajax daar zo veel beter van werd en andersom zag de trainer fratsen van de eigengereide balkunstenaar door de vingers omdat diens briljante acties Ajax zo vaak iets extra’s gaven. Vooral in het laatste seizoen van Michels, voor zijn vertrek naar Barcelona, was Keizer minstens zo vaak als Cruijff beslissend in de Europa Cup, met cruciale treffers in alle knock out-rondes tot aan de gewonnen finale op Wembley tegen Panathinaikos, waarin hij ook nog eens op schitterende wijze de 1-0 van Dick van Dijk voorbereidde.

Onder Michels’ opvolger Stefan Kovacs kende Keizer nog eens twee glorieuze jaren, maar daarna kwam de klad er in. Keizer won weliswaar de stemming over het aanvoerderschap van Cruijff, maar verloor de bal knullig in het sinistere Cup-gevecht met CSKA Sofia wat het einde betekende van de Amsterdamse heerschappij in Europa. Vier competitietreffers slechts produceerde Keizer in het seizoen 1973-1974, terwijl hij er in de acht seizoenen daarvoor (waarin Ajax zes keer landskampioen werd) gemiddeld twaalf maakte.

Virtuoze spel
Er kwam zichtbaar sleet op zijn virtuoze spel, maar volgens Keizer zelf viel dat wel mee. Hij beklaagde zich over een slepende achillespeeskwetsuur waarvan vooral zijn snelheid, toch al niet zijn sterkste wapen, te lijden had. Vandaar dat hij zich steeds vaker terug liet zakken naar het middenveld om daar de spelverdeler te kunnen uithangen.

Ajax TV zette in 2013 ter ere van de 70ste verjaardag van Piet Keizer enkele van zijn mooiste acties en goals op een rijtje.

Dat doet hij in de eerste Kraaij-maanden bij Ajax zo overtuigend dat de nieuwe coach hem laat begaan, totdat Pietje uit tegen FC Amsterdam om de haverklap balverlies lijdt en geen duel van zijn opponent Chris Dekker weet te winnen. In het wekelijkse ‘sterrenklassement’ van Voetbal International zal hij met zijn tergende spel het rapportcijfer 4 scoren, maar de wissel van Kraaij in het Olympisch Stadion pikt hij niet. Een week later wil de coach hem tegen Roda JC op de reservebank zetten, maar daar is Keizer helemaal niet van gediend. Piet stapt op en zal nooit meer terugkeren op het veld. Het Genie is klaar met voetballen.

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het zojuist verschenen Jaarboek dat een nieuwe formule heeft gekregen en zal uitgroeien tot de Ajax-Encyclopedie]

Fotobijschrift: Piet Keizer (links) verlaat met de nieuwe Ajax-trainer Hans Kraaij (midden) en Arie Haan De Meer, op weg naar een trainingskamp in de zomer van 1974. Keizer zal met Kraaij in conflict komen en subiet met voetballen stoppen.

Foto: Hans Peters, Nationaal Archief/Anefo, collectie CC-BY, 927-3574

KOOP HIER HET AJAX JAARBOEK