Europese uitschakeling dreunt na

Acht dagen geleden speelde Ajax zijn laatste Europese wedstrijd van het seizoen. Nadat Club Brugge de Amsterdammers van het Europese bekertoneel verwijderden, deed NAC Breda dat woensdagavond in de Nederlandse cup nog eens dunnetjes over: 0-1. ,,We kunnen niet omschakelen'', zei Ronald Koeman, waarschijnlijk onbedoeld dubbelzinnig.

Ajax speelde voor het laatst lekker toen het thuis met 2-0 Feyenoord versloeg. Het competitieduel van de vrijdag erna werd uit het programma gehaald wegens het overlijden van de voorzitter van Roda JC. ,,Aan de ene kant wel handig omdat we dan uitgerust aan het duel met Brugge kunnen beginnen, maar we spelen nu goed en misschien haalt dit ons wel uit het ritme'', zei Koeman twee weken geleden. De trainer bleek eens te meer over een voorspellende blik te beschikken. Na de gedwongen rust verloor Ajax van Club Brugge, won het moeizaam van FC Utrecht en werd de ploeg dus door NAC Breda uit de Amstel Cup gegooid. ,,We kunnen niet omschakelen'', zei Koeman na de 1-0 nederlaag tegen de Bredanaars. De trainer doelde op het (on)vermogen van zijn spelers om bij balverlies verdedigend een goede positie in te nemen, maar net zo goed had hij kunnen wijzen op de mentale tik die zijn jonge ploeg kreeg toen die van het Europese podium verdween. ,,De Europa Cup is natuurlijk een mooie gelegenheid voor die jongens om te laten zien wat ze in huis hebben en de uitschakeling was een grote teleurstelling. Maar toch mag dat geen excuus zijn'', zei Koeman na afloop.

In de eerste helft was Ajax - NAC een open maar wel rommelige wedstrijd. Ajax startte met drie verdedigers om zo een man meer over te houden op het middenveld, daar waar de meeste wedstrijden gewonnen en verloren worden. NAC begon echter goed en was in het eerste kwartier de gevaarlijkste ploeg. Orlando Engelaar was in de twaalfde minuut het dichtste bij een treffer toen hij - ongehinderd - op de paal kopte en de rebound op Bogdan Lobont schoot.

Ajax nam na vijftien minuten het initiatief over. Via Wesley Sneijder, Nicolae Mitea, Zlatan Ibrahimovic en Wesley Sonck kreeg de thuisploeg een serie goede kansen en mogelijkheden, maar geen van de pogingen tijdens Ajax' beste periode troffen doel. Halverwege konden beide ploegen zichzelf dan ook verwijten dat het nog 0-0 stond.

Na rust zette Koeman het om en speelde Ajax met vier verdedigers. Anthony Obodai, uit een pass van Mitea, en Sonck uit een voorzet van Zdenek Grygera waren dichtbij een treffer, maar NAC-doelman Arno van Zwam stond pal. ,,We hadden vandaag een keeper die het heel goed deed'', had ook NAC-trainer Ton Lokhoff gezien. En waar Ajax tegen FC Utrecht een echte kans kreeg en die prompt verzilverde, daar waren in de wedstrijd tegen NAC tien doelrijpe momenten niet genoeg voor een treffer.

NAC deed het wat dat betreft beter in de tweede helft. Ali Boussabon, die toch al een sterke wedstrijd speelde, kreeg via Ajax-huurling Stefano Seedorf de bal en verschalkte Lobont met een hard schot in de 54ste minuut.

Met Rafael van der Vaart, niet helemaal fit en daarom niet in de basisopstelling, in de ploeg voor Obodai, Yakubu voor de aangeslagen Grygera en later Victor Sikora voor Julien Escudé ging Ajax vervolgens verwoed op jacht naar de gelijkmaker. Daarbij nam de ploeg veel risico. Als NAC Breda in die fase wat scherper was geweest, hadden de gasten ook de 0-2 kunnen maken, waren Koeman en Lokhoff het met elkaar eens. Ajax kreeg echter toch nog een goede mogelijkheid toen Wesley Sneijder neergehaald leek te worden in het strafschopgebied. Scheidsrechter Oskam wilde echter van niets weten.

De Amsterdammers probeerden het in de slotfase met een alles-of-niets offensief en werden daarbij geholpen door de arbitrage, die maar liefst zes minuten blessuretijd bijtrok. Ajax speelde echter, tot ongenoegen van Koeman, telkens de lange bal van achteruit, in plaats van de vleugels te gebruiken voor de voorzetten. Ook leek de thuisploeg woensdag gewoon niet te kunnen scoren. Gezien het aantal pogingen die net geen doel troffen hadden er nog 45 minuten bij kunnen komen, Ajax kreeg de bal niet langs Van Zwam.

,,NAC heeft de oplossing gevonden hoe je tegen Ajax moet spelen. We hebben nationaal twee keer verloren en dat was twee keer tegen NAC. Het omschakelen was bij ons redelijk dramatisch. De drie die bij ons achterin stonden in de eerste helft, werden aan hun lot overgelaten. In de tweede helft vochten we tegen onszelf, het was allemaal net niet'', zei Koeman. ,,De groep is niet fris meer. En het is allemaal niet zo fantastisch wat wij doen. Voetbal is niet alleen wat je met een bal doet, ook hoe je zonder bal speelt. De ruimtes tussen de linies zijn veel te groot. De omschakeling zal een belangrijk aspect zijn voor na de winterstop. Anders zijn we te afhankelijk van ons voetballend vermogen. We zullen keuzes gaan maken, zowel qua posities als qua spelers. Wij, de spelers en de trainersstaf, want verliezen doe je met het hele team, hebben dit aan ons zelf te wijten.''

Ook bij Nigel de Jong was de teleurstelling groot: ,,Er heerst een rouwstemming in de kleedkamer, niemand zegt iets. Er valt ook niets te zeggen. Iedereen moet dit op zijn eigen manier verwerken en dan zien we morgen als we weer bij elkaar komen, wel verder.''