Leonardo: professioneel en positief

Leonardo: professioneel en positief

Afgelopen zomer stond hij nog op de nominatie verkocht te worden, maar inmiddels wil Ajax Leonardo onder geen beding nog kwijt. Die Braziliaan heeft die omslag zelf afgedwongen, met gedreven invalbeurten en een cruciaal doelpunt in Hamburg.

Leonardo is Otman Bakkal en Erik Pieters van PSV te slim af. Leonardo is Otman Bakkal en Erik Pieters van PSV te slim af.

De Amsterdamse dichter en toneelschrijver Bredero had het niet kunnen bevroeden toen hij zijn gevleugelde gezegde 'Het kan verkeren' in het leven riep, maar vier eeuwen later blijkt die beroemde frase nergens zo van toepassing als in het grillige voetbalwereldje. Daar waar vorm van het moment en waan van de dag steeds grotere invloed lijken te krijgen, kan morgen alles weer anders zijn. De ploeg die nu nog worstelt met zichzelf en het broze zelfvertrouwen, kan na een toevallige overwinning weer helemaal boven jan zijn - of andersom.
En voor individuele voetballers kunnen de kansen zo mogelijk nog sneller keren. Vraag het Kennedy Bakircioglü, de man die onlangs hoorde dat hij mag vertrekken bij Ajax, terwijl hij een maand geleden nog goed genoeg was om een paar keer in de basisopstelling te mogen beginnen. De Zweedse aanvaller startte eind november bijvoorbeeld in de gewonnen uitwedstrijd tegen Hamburger SV, een memorabel duel dat achteraf bezien de remonte van een andere Ajacied in gang zette.
Bij aanvang van dit seizoen leek Leonardo Vitor Santiago zijn langste tijd in Amsterdam alweer achter de rug te hebben, maar nu is zijn situatie pakweg honderdtachtig graden gedraaid. Ajax - trainer Marco van Basten voorop - is zeer content met de recente prestaties van de Braziliaan en wil hem onder geen beding kwijtraken tijdens de winterstop. Leonardo zelf heeft die omslag voor kennisgeving aangenomen, zegt hij in de perskamer van de Amsterdam ArenA. ,,Ik ben afgelopen zomer ook niet in paniek geraakt van het nieuws dat ik mocht vertrekken en zo loop ik nu niet met mijn hoofd in de wolken na het horen van deze positieve berichten. Ik probeer me altijd maar te concentreren op het voetbal. Daar kan ik tenminste invloed op hebben."
Leonardo wordt achterna gezeten nadat hij Ajax in Hamburg op 0-1 heeft gezet. Leonardo wordt achterna gezeten nadat hij Ajax in Hamburg op 0-1 heeft gezet.

Zijn veranderde status bewijst dat. De leiding van Ajax is immers niet zomaar tot andere inzichten gekomen - Leonardo heeft dat in belangrijke mate zelf afgedwongen, door zich professioneel op te stellen en vooral door zich positief te onderscheiden in de spaarzame speeltijd die hem gegund was. In de eerste vijftien competitieduels kwam de oud-speler van Feyenoord en NAC Breda tien keer in actie, waarvan maar liefst acht keer als invaller. Europees gezien deed Van Basten zelfs uitsluitend een beroep op de Braziliaan als de wedstrijd al een tijdje onderweg was, tot vier keer toe.
Het zegt enerzijds iets over Leonardo’s plaats in de pikorde, maar ook over de specifieke kwaliteiten die de technische staf hem toedicht. In zekere zin heeft zijn inbreng meer waarde als er al gescoord is dan wanneer het nog 0-0 staat. Hij heeft acties in huis waarmee Ajax iets kan forceren als de situatie daarom vraagt. En als de Amsterdammers op een voorsprong kunnen leunen en loeren op countermogelijkheden, is het handig iemand achter de hand te hebben die zo snel is als Leonardo.
Twee zware knieblessures hebben maar weinig afgedaan aan de explosiviteit waarmee hij als klein ventje al furore maakte bij Feyenoord, de club die hem op 12-jarige leeftijd naar Europa haalde. Ook Leonardo hoort tegenwoordig steeds vaker stemmen opgaan die paal en perk willen stellen aan het aantrekken van jeugdige voetballertjes, maar zelf is hij zijn oude club nog altijd erkentelijk voor de kans die hem geboden werd. ,,Als kind is het je droom om voetballer te worden. Het is niet velen gegeven om daar hun brood mee te verdienen, helemaal niet in een land als Brazilië. Mij is het gelukt. Daar ben ik God dankbaar voor. Helemaal omdat ik uit een arm milieu kom en via het voetbal mijn ouders heb kunnen helpen."
Leonardo viert zijn doelpunt - Ajax' vierde - tegen PSV. Leonardo viert zijn doelpunt - Ajax' vierde - tegen PSV.

Inmiddels duurt Leonardo's loopbaan in Nederland al langer dan de tijd die hij als jongetje in de Braziliaanse sloppenwijken doorbracht. Hij is nu 25 jaar en heeft hier zijn vriendenkring opgebouwd. In zijn vaderland woont hoofdzakelijk familie. ,,Mijn sociale leven speelt zich inderdaad vooral in Nederland af. Dat wil niet zeggen dat ik me geen Braziliaan meer voel. Ik heb ooit nog voor het nationale elftal onder 23 jaar gespeeld en heb nog steeds kippenvel als het volkslied gespeeld wordt. Dat zal altijd zo blijven. Maar ik ben ook een beetje Nederlander geworden. Dertien jaar is dan ook een lange tijd", verzucht hij. ,,Ik ben inmiddels zelfs gewend geraakt aan het weer hier." Buiten is de lucht grijs en regent het zachtjes. Later op de dag wordt ijzel verwacht.
Koud was het ook op die gedenkwaardige novemberavond in de HSH Nordbank Arena, waar Leonardo als invaller tekende voor een van de belangrijkste goals uit zijn carrière. Een halfuur voor het einde was hij de nog niet helemaal fitte Miralem Sulejmani komen aflossen. De thuisploeg was juist bezig aan zijn sterkste fase van de wedstrijd, toen aanvoerder David Jarolim op eigen helft een onbegrijpelijke breedtepass produceerde. Leonardo schoot uit de startblokken, pikte de bal op voordat die Joris Mathijsen bereikte en kwam alleen voor keeper Frank Rost. Het schot dat volgde was hard, laag en scherp, eigenlijk iets te scherp. Maar via de binnenkant van de ene paal en de andere paal kwam de bal wederom bij Leonardo terecht, die koeltjes controleerde en alsnog scoorde, voordat de Duitse defensie orde op zaken kon stellen. ,,Natuurlijk was het voor mij persoonlijk een heel mooi moment, maar het belangrijkste was dat we die wedstrijd wonnen. Een paar dagen daarvoor verloren we nog van AZ, we zaten in een moeilijke periode. Niemand verwachtte eigenlijk dat we zo’n resultaat konden halen bij HSV, een topploeg uit de Bundesliga, die bijna overslaanbaar is in eigen stadion."
Was het zijn belangrijkste treffer ooit? De Braziliaan vindt van niet. Die 0-1 in Hamburg was weliswaar een cruciale stap naar overwintering op het Europese toneel, maar dat is geen tastbare prijs. Die won Leonardo wel in 2002, toen hij met Feyenoord de UEFA Cup omhoog mocht houden. Opvallend detail: ook toen was de kleine dribbelaar als invaller verantwoordelijk voor het feit dat zijn ploeg na de winterstop überhaupt nog actief was op de Europese velden. In de derde ronde was Leonardo maker van de beslissende 2-2 in het uitduel met SC Freiburg, een wedstrijd waarvan velen nog slechts de uitzonderlijke vrije trap van Pierre van Hooijdonk bijstaat. En dus zegt hij: ,,Pas als Ajax dit seizoen ook de UEFA Cup wint, kan ik zeggen dat mijn doelpunt in Hamburg belangrijk was."
Eerste prioriteit voor de Amsterdammers blijft de competitie, waarin nog alles mogelijk is. ,,Je hoort vaak zeggen dat het voetballen in Nederland achteruitholt, maar ik vind dat het niveau van de Eredivisie de laatste jaren beter is geworden", zegt Leonardo. ,,Clubs uit de subtop worden steeds professioneler en sterker en daardoor hebben de traditionele topclubs het steeds moeilijker. Er zijn tegenwoordig nog maar weinig clubs waar je gemakkelijk van wint. Op papier wel, maar op het veld niet." Het kan verkeren.