Louis van Gaal wil structuur aanbrengen

Technisch directeur Louis van Gaal was gedurende het hele trainingskamp aanwezig in Portugal. Na de eerste twee maanden vooral op kantoor te hebben vertoefd, was dit een mooie gelegenheid de spelers van de selectie aan het werk te zien en beter te leren kennen. Tijdens de reis vertelde Van Gaal, die inmiddels al weer in Kaapstad vertoeft voor een bezoek aan Ajax Cape Town, over het doel van zijn functie: structuur aan brengen in het 'voetbalgedeelte' van Ajax.

,,De eerste twee maanden heb ik gebruikt om alles aan te horen, te zien en te observeren. Ik heb veel personen gesproken. Ik ben begonnen met gesprekken met de hoofdverantwoordelijken op voetballend vlak: Ronald Koeman, Danny Blind, Ton Pronk en de directie. Veel mensen zijn ook spontaan naar me toe gekomen en veel gesprekken duurden langer dan gepland. Ik ben met open armen ontvangen'', vertelt Van Gaal over zijn terugkeer bij Ajax. ,,Dat is een goed signaal.''

Tijdens die eerste maanden heeft Van Gaal structuur aangebracht in de overleggen. ,,Het ligt aan de functie hoe vaak we bij elkaar komen, want ik ga niet vergaderen om het vergaderen. Maar met bijvoorbeeld Koeman, Blind, Pronk en de directie is dat wekelijks, want het gaat over zaken op de lange termijn.’’

Bij elke training tijdens het trainingskamp zat de technisch directeur op een stoeltje langs de zijlijn de selectie te bekijken. ,,Het is de eerste keer dat ik de spelers aan het werk zie, en in principe is het ook de laatste keer, want Koeman is verantwoordelijk voor de trainingen. Daarin heeft hij mijn vertrouwen. Alleen is het wel goed om te zien voor mij hoe de wisselwerking tussen spelers, technische staf en medische staf is. Dat is het belangrijkste. Samen met het gegeven of er een idee zit achter de trainingen. En dat heb ik gezien. Hoe Koeman het verder invult heeft te maken met zijn eigen identiteit. Ik heb ook bij de evaluatiegesprekken gezeten die de technische staf met de spelers heeft gehad. Ik waardeer dat erg, dat ik bij die gesprekken mocht zijn. Zo werd de wisselwerking tussen spelers en trainers nog beter zichtbaar.’’ Eerder hield de technisch directeur zelf al evaluatiegesprekken met de technische staf en de spelers van Jong Ajax.

Voor Van Gaal voelt het vertrouwd om weer dichtbij een ploeg te staan. ,,Zowel als speler en als coach heb ik zestien jaar op het veld gestaan. Dus het voelt gewoon. Ik kan me alleen nog afvragen of het op de stoel wel prettig is. Maar een van de redenen waarom het aardig is technisch directeur te zijn, is omdat ik zo kan 'afscouten'. Ik stuur de scoutingsstaf aan. Als de hoofdscout een groot talent vindt, nodigt hij mij uit te gaan kijken. Als ik dat ook vind, en ik vind het een voetballer die bij Ajax past, gaat Koeman ook kijken. Maar als ik het niks vind, hoeft Koeman die moeite niet te nemen. Alleen heeft Arie van Eijden als algemeen directeur het veto.''

Om structuur aan te brengen bij Ajax, is Van Gaal een onderzoek gestart naar waar de door Ajax opgeleide spelers na hun Ajax-periode zijn terechtgekomen. ,,Ik wil weten of we wel in de hele wereld moeten scouten, of dat bepaalde culturen dichtbij die van ons liggen. Ajax heeft al ervaring met de deelnemingen in het buitenland. Ik wil gericht werken, alles inzichtelijk maken. Dat geldt niet alleen voor de scouting, ook voor andere aspecten op voetbalgebied. In de Eredivisie spelen veel voetballers met een Ajax-verleden. Maar we moeten ook opleiden voor het eigen team. En we hebben dat niet slecht gedaan in vergelijking met andere Nederlandse clubs. Wat gaan we doen met Jong Ajax bijvoorbeeld? Wat is het beleid met betrekking tot de doorstroming van de Beloften naar de A-selectie? Daar moet een structuur in komen. Daarover praat ik ook met John van ’t Schip en Marco van Basten. Als het onderzoek is afgerond kijken we of het goed hebben gedaan, of dat we het gevoerde beleid moeten bijstellen.’’

,,De structuur moet ervoor zorgen dat er ieder jaar geëvalueerd kan worden of we het allemaal zo goed doen. Als er niets op papier staat, weet ik niet wat een ander doet. Uiteindelijk komt daar een bepaald systeem, een beleidsplan uit voort.’’

Af en toe laait de discussie op of Ajax wel het befaamde ‘Ajax-voetbal’ moet spelen. Van Gaal: ,,Door de jaren heen heeft Ajax onderscheidend voetbal gespeeld. Ajax moet ook proberen aanvallend te spelen. Door aanvallend spel desorganiseer je de tegenstander. Dat betekent dat je een groot deel van het veld gebruikt, met buitenspelers. De tegenstander wordt onder druk gezet en je krijgt meer doelpunten . Ik geloof ook dat je met heel jonge spelers toch een evenwicht kunt hebben in je selectie. In principe vind ik dat een trainer rekening moet houden met die Ajax-stijl. Maar het resultaat staat voorop. Want de uitschakeling in de Champions League is nadelig; voor de ontwikkeling van de jongens en in financieel opzicht. Juist omdat het resultaat zo belangrijk is, mag een hoofdtrainer afwijken van de Ajax-stijl.’’

De kracht van Van Gaal is naar eigen zeggen dat iedereen die bij hem werkt, dat op zijn eigen manier kan doen. ,,Alleen moeten we dezelfde richting op met zijn allen, dus er moet een bepaalde consensus zijn.’’ Bij zijn terugkomst bij de club merkte de technisch directeur dat Ajax in vergelijking met 1997, toen hij de club verliet, niet zoveel veranderd is. ,,In het voetbalgedeelte van de organisatie ken ik tachtig procent van naam, dus persoonlijk. Alleen is de organisatie als geheel veel groter geworden. Zo was er in mijn vorige periode geen media-afdeling, en bestond de administratie uit veel minder personen. Maar de leiders en de trainers op De Toekomst zijn dezelfde. Als er nieuwe bij zijn, zijn dat veelal ex-spelers van mij. Dat kan een nadeel zijn: als je te lang blijft zitten bij een club, kan die vastroesten. Het is mijn taak daarvoor te waken.’’