Met een lach en een traan

Met een lach en een traan

De vraag is: voor wie is het afscheid pijnlijker? Voor het publiek dat in hem de onverzettelijkheid, toewijding en clubliefde herkende, of voor de speler in kwestie? John Heitinga verlaat de ArenA, met een lach en een traan.

Bijna verontschuldigend legt Heitinga uit waarom hij niet anders kon, dan gaan. ,,Uiteindelijk wil je toch weten waar je plafond ligt", zegt hij zacht. Zijn transfer naar Atlético Madrid zal voor velen een droomtransfer lijken, maar zelfs in zijn dromen was Heitinga altijd alleen maar Ajacied. Een succesvolle Ajacied. Dromen… Hij heeft genoeg gewonnen met zijn club, maar wat is genoeg, als je de laatste jaren beschouwt? Hij wil het niet hebben over de sportieve teleurstellingen die hij heeft doorgemaakt in de beste jaren - zijn laatste twee - van zijn carrière. ,,Ik wil het hebben over de grootheid van deze club", zegt hij, nu iets harder en strenger. ,,Ajax is zo verschrikkelijk mooi. Als je ziet wat deze club allemaal heeft voortgebracht, waar hij voor staat en wat er is gewonnen, dan weet je dat het een unieke club is in de wereld. Welke andere club heeft zo’n cultuur, is in alle geledingen zo herkenbaar? Zeg het maar. Het type voetbal dat er wordt gespeeld is altijd gericht op winst en schoonheid. Het maakt niet uit in welk tenue er wordt gespeeld. Als je iets van voetbal weet, kan je binnen 10 seconden zien dat die ene ploeg Ajax is. Ajax is niet zo maar geschikt voor iedere goede voetballer. Ik ben er onwaarschijnlijk trots op dat ik hier 17 jaar heb mogen aantonen dat ik bij Ajax paste."

Heitinga schrok een tijdje geleden van de gedachte dat het dak van de ArenA waarschijnlijk zijn plafond niet was. En met hem schrok het publiek, dat toch inmiddels ook wel zal hebben gezien dat hun populairste held zo goed speelde dat buitenlandse verlokkingen spoedig zouden volgen. ,,Het is bijna onmogelijk om me niet schuldig te voelen ten opzichte van het publiek dat me altijd zo heeft gesteund", zegt Heitinga weer iets ingetogener. ,,Laat ik het zo zeggen, het heeft me heel veel moeite gekost om de knoop door te hakken; om voor mezelf toe te geven dat ik Ajax wel eens kon gaan verlaten. Helemaal omdat je weet hoe de mensen op de tribunes over je denken. Wat zouden ze in Madrid voor je zingen? Als ze al iets voor je zingen… Nooit meer 'Oh Johnny, zing een liedje voor mij…'. Welk liedje moet ik zingen, voor wie?"

Even dreigt de meedogenloze verdediger weg te zakken in het drijfzand van de melancholie. Een stilte volgt. Een stilte waarin hij zich kennelijk een beeld heeft gevormd. ,,Het zal zo gek zijn om een ander shirt te dragen", zegt hij nauwelijks hoorbaar. ,,Ik weet niet beter dan dat schitterende Ajax-shirt. En het zal gek zijn om in een auto te stappen en niet naar de ArenA te rijden. Mijn auto reed me er inmiddels vanzelf naartoe. Ik draaide alleen het sleuteltje om en dan bracht mijn auto me automatisch naar Ajax. En na de training of de wedstrijd weer terug naar huis. Het ging op de automatische piloot. Ik hoor van mijn collega’s die vóór mij het buitenland kozen, dat het allemaal zo totaal anders is: het voetbal, de competitie, de tegenstanders, het leven… Ik ben gewoon heel erg benieuwd."
Het voetbal zal zeker anders zijn. Tonny Bruins Slot roemde in Sportweek Heitinga’s kwaliteiten, en noemde het ‘doodzonde’ dat de Ajax-verdediger nu al vertrok. Een kanttekening maakte hij wel. Heitinga moet niet denken dat ze in Spanje zitten te wachten op een inschuivende verdediger. De speler in kwestie weet wat Bruins Slot bedoelt. ,,Hoe anders het spel er zal zijn, moet ik gewoon ervaren", zegt hij monter. ,,Ik weet ook dat het vooral in Nederland wordt gewaardeerd als je mee inschuift. Misschien kan het in Spanje minder vaak. Ik weet dat een verdediger daar in eerste instantie moet verdedigen; doelpunten voorkomen, spitsen uitschakelen. Maar gelukkig heb ik me bij Ajax vooral ontwikkeld in het doseren. Ik kies mijn momenten beter. Ik ben veel rustiger geworden. Dat is mijn spel ten goede gekomen. Mijn spel draait niet om inschuiven; mijn spel draait om zo goed mogelijk aanvoelen waaraan het team behoefte heeft. In die zin heb ik alle vertrouwen in mijn overstap."

De spitsen in de Nederlandse competitie zijn van een lastpak verlost. Spelen met Heitinga als directe tegenstander is geen picknick. Hij heeft een bijna Davidsiaanse onbarmhartigheid ontwikkeld en grijpt zonodig genadeloos in. In 17 jaar tijd is het natte cement opgedroogd tot de onbuigzame voegen van een vestingmuur. Heitinga vertrekt na de play-offs bij Ajax, maar waarschijnlijk is hij niet voorgoed verdwenen uit Amsterdam. ,,Ik ben een Ajacied", zegt de winnaar van de Voetballer van het Jaar-verkiezing. ,,Altijd. Eeuwig. En ooit keer ik terug om voor mijn club te spelen. Als Ajax mij wil, en het publiek mij dit tijdelijke afscheid kan vergeven…"