'Michels maakte van Ajax échte profclub'

'Michels maakte van Ajax échte profclub'

Vandaag exact tien jaar terug overleed Ajax-icoon Rinus Michels. Wat maakte de Amsterdammer tot zo’n unieke Ajacied? En welke hoofdrol speelt hij in de clubhistorie? Klaas Nuninga en Theo van Duivenbode gaan terug naar 22 januari 1965, de dag waarop voor de Amsterdamse club een nieuw tijdperk begon.

Vic Buckingham begint het seizoen 1964 - 1965 als trainer van Ajax. De Engelsman - eerder tussen 1959 en 1961 ook al trainer in de Meer - krijgt de Amsterdamse voetbaltrein nauwelijks aan de praat. De resultaten zijn slecht. Als Ajax steeds verder afzakt op de ranglijst en degradatie dreigend dichtbij komt, vraagt Buckingham het bestuur zijn contract te ontbinden. Het bestuur van de eerder die zomer aangetreden voorzitter Jaap van Praag heeft de opvolger van Buckingham al op het oog. Op 22 januari 1965 beleeft oud-speler Rinus Michels zijn eerste werkdag als Ajax-trainer. Een kleine zeven jaar na zijn laatste officiële wedstrijd in Ajax 1, is de imposante Amsterdammer als hoofdtrainer terug bij zijn oude liefde.

,,Rinus oogde altijd al als een persoonlijkheid. Hij was een forse figuur'', herinnert toenmalig sterspeler Klaas Nuninga zich zijn eerste ontmoeting met zijn nieuwe trainer Michels. ,,Vanaf het eerste moment voelde je zijn autoriteit.''

Twee dagen na zijn aantreden coacht Michels zijn eerste Ajax-wedstrijd. MVV wordt in de Meer overtuigend de vernieling in gespeeld. Na afloop prijken imposante cijfers op het scorebord: 9-3. ,,Het toonde ook hoe wisselvallig wij dat seizoen presteerden'', vervolgt Nuninga die twee goals voor zijn rekening nam tegen de Maastrichtenaren. ,,We hadden best kwaliteit in onze selectie, maar het was niet goed genoeg.''

Ook verdediger Theo van Duivenbode zag Michels debuteren als Ajax-trainer. ,,Ik kende hem al een beetje'', vertelt linkerverdediger Van Duivenbode, dan bezig aan zijn tweede seizoen als selectiespeler in de Meer. ,,Met De Spartaan speelde ik al eens tegen JOS, waar hij toen trainer was. Uiteindelijk maakte Michels van Ajax al snel een echte profclub.''

Michels sleutelde vanaf het allereerste moment aan zijn ideale elftal én de juiste organisatie. Voor optimale prestaties moest heel Ajax op de schop. Met een povere dertiende plek ontliep Ajax bij de finish van '64 - '65 uiteindelijk maar net degradatie. Nuninga: ,,Pas toen Johan Cruijff er vast bij kwam en Piet Keizer terugkeerde van een hoofdblessure, ging het dat eerste jaar beter. Dat was ook het geluk dat Michels had. Toen Ajax een seizoen later Henk Groot en Co Prins kocht, was het elftal pas compleet. We werden vervolgens drie keer op rij kampioen: in 1966, 1967 en 1968.''

De professionalisering van Ajax was na de laatste wedstrijd in Michels debuutseizoen in volle gang. De trainer schroefde het aantal trainingen op. Alleen ’s avonds trainen was niet langer genoeg; er werd voortaan ook overdag geschaafd aan de voetbalkwaliteiten. ,,De oefenstof veranderde, werd professioneler'', merkte Van Duivenbode al snel. Michels trok de discipline fors aan. ,,Daarbij betrok Michels een dokter, psycholoog en looptrainer bij de selectie. Toen bleek al snel hoeveel talent de club had. Er stond echt een enorm goed elftal. Tot slot haalde Michels het bestuur over de salarissen te verhogen. De hele organisatie werd professioneler.''

Rinus Michels wijst zijn Ajacieden, in de jaren zestig bij de Meer, de juiste weg. Rinus Michels wijst zijn Ajacieden, in de jaren zestig bij de Meer, de juiste weg.

Michels transformeerde zijn spelers van semiprofs naar fullprofs. Alleen wie al zijn tijd stak in zijn voetbalambacht kon optimaal presteren, oordeelde de kiezelharde oefenmeester. ,,Op een bepaald moment wilde Rinus alleen met fullprofs werken'', vervolgde Nuninga. ,,De trainer had daarbij ook zijn eigen trainingsmethoden ontwikkeld. Daarbij gingen we bijvoorbeeld ook naar Europese wedstrijden kijken van de topclubs van toen. Liverpool bijvoorbeeld. Het waren studiereizen. Ik was net uit mijn militaire diensttijd gekomen en gaf les op school. Het was geen probleem om school op te geven om fullprof te worden. Lesgeven kon altijd nog. Voetballen was niet voor altijd.'' Toch keerden Nuninga, Van Duivenbode en hun collega-spelers elke vrijdag verplicht terug in de 'schoolbanken'. Michels voerde elke vrijdagmiddag een uitgebreide, anderhalf uur durende tactische bespreking in. Ook dat was een noviteit.

De professionalisering wierp met de drie landstitels op rij zijn eerste vruchten af. Michels vond zijn missie pas geslaagd als Ajax ook internationaal succes ging boeken. Meedogenloosheid en teambelang waren waardes waarop hij bleef hameren bij zijn Ajacieden. ,,We leerden onder Michels collectief in plaats van individueel denken'', stipt Nuninga nog maar eens extra aan. ,,Alles, echt alles was gericht op het team. Michels gaf autoritair onderwijs. Niet democratisch.''

Zesenhalf jaar na Michels eerste training en de 9-3-overwinning op MVV was Ajax volgroeid. Op 2 juni 1971 loodste trainer Rinus Michels de Amsterdammers op Wembley naar een overwinning op Panathinaikos. Ajax won daarmee zijn eerste Europa Cup voor Landskampioenen. Doel bereikt. Michels werd een van de succesvolste Ajax-trainers in de clubhistorie.

Nuninga en Van Duivenbode - beiden tot en met het seizoen 1968 - 1969 Ajacied - koesteren de band die ze hielden met hun oude trainer Rinus Michels. ,,Hij had veel humor, je kon ook enorm met hem lachen'', herinnert Van Duivenbode. Nuninga: ,,Onder Michels gingen we ook elke zaterdag 'in quarantaine', in een hotel in Zandvoort. Alles om het collectief nóg verder te versterken. Maar de jongens verveelden zich daar al snel. Toen ik Michels namens onze groep ooit vroeg waarom dat moest, antwoordde hij rustig: 'Klaas, dat komt wel'. Dertig jaar later vroeg ik het Michels opnieuw. 'Denk je dat ik het leuk vond?', antwoordde hij toen met een lach. Ook dat tekende zijn humor.''

Rinus Michels (9-2-1928 - 3-3-2005) speelde 268 officiële duels in Ajax 1 en scoorde 124 keer. Michels zat 325 keer op de bank bij een Ajax-wedstrijd.

Erelijst als speler Ajax 1 (beknopt): landskampioen 1947 en 1957.
Erelijst als Ajax-trainer (beknopt): landskampioen (1966, 1967, 1968, 1970), winnaar Europa Cup I (1971), winnaar KNVB Beker (1967, 1970, 1971).


Tekst: Ajax.nl/Ronald Jonges
Foto’s: Erfgoed Ajax

Michels tijdens zijn debuutwedstrijd als Ajax-trainer op 24 januari 1965: Ajax - MVV 9-3. Michels tijdens zijn debuutwedstrijd als Ajax-trainer op 24 januari 1965: Ajax - MVV 9-3.
Michels viert met zijn Ajacieden zijn eerste landstitel: Ajax is in 1966 kampioen van Nederland. Michels viert met zijn Ajacieden zijn eerste landstitel: Ajax is in 1966 kampioen van Nederland.

https://www.youtube.com/watch?v=iHkOOqz7XGU