Onverstoorbaar, ook als het goed gaat

Onverstoorbaar, ook als het goed gaat

Bij de aftrap van het seizoen speelde hij met Jong Ajax tegen Telstar, voor zevenduizend man in de ArenA. Amper twee maanden later loste Jasper Cillessen Kenneth Vermeer af in het eerste elftal en niet veel later verdedigde hij het doel van Oranje in de hectiek van Istanbul. Het WK gloort nadrukkelijk voor de doelman die zo lang op zijn kans moest wachten.

In de zomer van 2010 had het grote publiek zijn naam nog nooit gehoord. Hij was een anonieme speler in de marge van het betaalde voetbal. Een jongen van net 21 jaar uit Groesbeek, met een bescheiden keeperscontractje bij het al even bescheiden NEC, die als vangnet naast zijn onzekere sportieve carrière ook nog een opleiding tot gymnastiekleraar volgde. Immers, wie bij de beloften van een club als NEC speelt, weet dat het raadzaam is een plan B achter de hand te hebben. Helemaal als je een doelman bent die zich gaandeweg zijn opleiding eigenlijk nooit als een exceptioneel talent manifesteerde en die een ervaren rot voor zich heeft in de pikorde, in de persoon van Gábor Babos.

Hoe de dingen soms lopen. Drieënhalf jaar verder in de tijd is Jasper Cillessen eerste keus bij Ajax en solliciteert hij nadrukkelijk naar een plaatsje in de WK-selectie van bondscoach Louis van Gaal.

Cillessen zelf is de eerste om zijn spectaculaire progressie te relativeren. ,,Zelfs voor de grootste talenten moet het op sommige momenten in hun carrière een beetje meezitten. En ik was niet eens zo’n supertalent. In de jeugd bij NEC was ik meestal tweede keus, achter Nicholas Skverer. Hij speelt nu bij de amateurs, ik bij Ajax. Zo kan het gaan.”

Jasper Cillessen in actie tijdens Ajax - PSV. Jasper Cillessen in actie tijdens Ajax - PSV.

Na zijn komst bij Ajax in zomer van 2011 moest Cillessen aanvankelijk tandenknarsend (maar nooit klagend) toezien hoe Kenneth Vermeer zich tot een topkeeper ontwikkelde en Ajax-trainer Frank de Boer geen enkele aanleiding bood om de van NEC overgenomen groeibriljant op te stellen. Het gaf soms een machteloos gevoel: week in week uit keihard werken op het trainingsveld, maar voor je gevoel toch geen steek verder komen. ,,Het was heel dubbel”, zegt hij er nu over. ,,In de begintijd, toen ik hier net binnen was, was het minder vervelend. Je bent dan nog aan het acclimatiseren, leert in korte tijd heel veel nieuwe gezichten kennen. Het is goed geweest dat ik me daarop kon concentreren. Al had ik natuurlijk het liefst al vanaf dag één in de basis gestaan.”

Gaandeweg werd het zwaarder om genoegen te nemen met zijn reserverol. Zeker ook bij het begin van dit seizoen, toen De Boer besloot andermaal van start te gaan met Vermeer in de basis, voor het derde jaar op rij. Onvermijdelijk kreeg Cillessen weer een stortvloed aan soortgelijke vragen over zich heen vanuit de media: wanneer zou zijn geduld opraken, overwoog hij misschien verhuurd te worden aan een andere club? ,,Ik ben een redelijk evenwichtig persoon, raak niet snel van mijn stuk, zoals ik ook niet ga zweven als het goed gaat. Maar het was niet leuk, dat is duidelijk. Gelukkig waren er altijd genoeg mensen bij wie ik mijn hart kon luchten en die op moeilijke momenten op me hebben ingepraat, onder wie mijn ouders.”

Eind september vorig jaar werd Cillessens geduld beloond. Na een periode waarin Vermeer niet zijn gebruikelijke niveau haalde en een paar fouten maakte, voerde De Boer voor de thuiswedstrijd tegen Go Ahead Eagles een keeperswissel door. ,,Voor Kenneth was dat uiteraard heel vervelend. Maar als tweede keeper weet je dat er iets met de eerste man moet gebeuren, wil jij een kans krijgen. Een blessure, een mindere vorm. Dat gun je niemand, maar als profvoetballer wil je het maximale uit jouw eigen mogelijkheden halen. Het lullige voor een keeper is dat het automatisch ten koste gaat van je directe collega, iemand met wie je de hele week intensief samenwerkt op het trainingsveld. Als twee veldspelers heel goed in vorm zijn, kan een trainer meestal wel iets schuiven in het elftal, zodat ze allebei kunnen spelen. Voor keepers ligt dat anders.”

Tot dusver beschaamt Cillessen het vertrouwen van De Boer geenszins. En zoals de trainer van Ajax vol lof en tevredenheid over zijn doelman spreekt, zo toont ook bondscoach Louis van Gaal zich gecharmeerd. Dat was overigens al zo voordat Cillessen Vermeer voorbijstreefde, want beide doelmannen mochten afgelopen zomer mee tijdens de oefentrip die het Nederlands elftal door Azië maakte. In Jakarta maakte Cillessen destijds zijn debuut in Oranje, in het met 0-3 gewonnen duel met Indonesië. Half oktober volgde interland nummer twee, in de afsluitende WK-kwalificatiewedstrijd tegen Turkije.

Na zijn basisplaatsen in de daaropvolgende testmatches tegen Japan en Colombia dringt de vraag zich op hoe Cillessen zijn kansen ziet op het WK van komende zomer. ,,Ik ben nog helemaal niet met dat toernooi bezig, laat ik dat eerst zeggen. We hebben nog een half seizoen te gaan met Ajax, waarin we alles op alles gaan zetten om voor de vierde keer achter elkaar kampioen te worden. Als ik in die periode naar behoren presteer, beschouw ik mezelf als een van de kandidaten om mee te gaan naar Brazilië. Die andere jongens zullen er net zo over denken. Niemand is nu al zeker, niemand is nu al kansloos. Het gaat erom wie er tegen die tijd in vorm zijn, dat heeft de bondscoach al een paar keer laten weten.”

Tekst: Ajax.nl/Maarten Dekker
Foto's: Ajax.nl/Louis van de Vuurst