Pronk geniet van ‘levenslang’ Ajax

Pronk geniet van ‘levenslang’ Ajax

Ton Pronk is vergroeid met Ajax. De Amsterdammer trad op zijn tiende als welp toe tot de jeugdopleiding en doorliep vervolgens bijna alle geledingen binnen ‘zijn’ club. Per 1 juli wordt de 66-jarige Pronk opgevolgd door Fred Arroyo.

Pronk viert een Ajax-feestje met Finidi George en Jari Litmanen. De drie Ajacieden zijn trots op de schaal die behoort bij het kampioenschap over het seizoen 1994 - 1995. Pronk koestert tot op de dag van vandaag een speciale band met zowel Finidi als Litmanen. Pronk viert een Ajax-feestje met Finidi George en Jari Litmanen. De drie Ajacieden zijn trots op de schaal die behoort bij het kampioenschap over het seizoen 1994 - 1995. Pronk koestert tot op de dag van vandaag een speciale band met zowel Finidi als Litmanen.

Pronk was tijdens zijn jeugdjaren in Amsterdam-Oost de buurjongen van Oranje-international (en Ajacied) Cor van der Hart. De topverdediger was een voorbeeld voor de kleine Pronk. Van der Hart adviseerde zijn 9-jarige buurjochie een brief te schrijven naar Theo Muller, de jeugdsecretaris van Ajax. Een jaar later, in 1951, werd Pronk aangenomen als welp. ,,Mijn ouders gingen altijd al naar de Meer’’, vertelt Pronk. ,,Als jongetjes wilde je al dolgraag bij Ajax spelen. Oost was toen toentertijd het stadsdeel waar veel Ajacieden vandaan kwamen. Nu komen de spelers overal vandaan.’’

Pronk betreedt het veld van het oude Ajax-stadion de Meer. De Amsterdammer verdedigde tien jaar lang (van 1960 tot 1970) de clubeer als speler van Ajax 1. Pronk betreedt het veld van het oude Ajax-stadion de Meer. De Amsterdammer verdedigde tien jaar lang (van 1960 tot 1970) de clubeer als speler van Ajax 1.

Het oude stadion de Meer werd een tweede thuis voor Pronk. Jack Reynolds en Jany van der Veen waren bekwame leermeesters. Van der Veen drukte zelfs een beslissend stempel op de carrière van Pronk. De rechtsbinnen werd onder Van der Veen omgeturnd tot centrale verdediger. Als verdediger schopte Pronk het tot 337 officiële duels in Ajax 1. De Amsterdammer speelde zelfs negentien interlands voor Oranje. In het verdedigingshart van het Nederlands elftal was Pronk de opvolger van Van der Hart. De Amsterdammer beleefde zijn hoogtijdagen als fullprof. Met dank aan Ajax-trainer Rinus Michels, die van zijn spelers eiste dat alle aandacht en energie uitging naar het voetbal. ,,Na Van der Veen is ook Michels heel belangrijk geweest’’, gaat Pronk opnieuw terug in de tijd. Uiteindelijk was het dezelfde Michels die Pronk uit de Meer liet vertrekken. Na de verloren Europa Cup I-finale tegen AC Milan (1969) schonk de hoofdtrainer zijn vertrouwen aan andere verdedigers.

Op 32-jarige leeftijd zette Pronk, inmiddels speler van FC Utrecht, noodgedwongen een punt achter zijn actieve carrière. Een chronisch ontstoken achillespees maakte zorgeloos verder voetballen onmogelijk. De Amsterdammer zat nooit bij de pakken neer. Veel tijd en aandacht werden gestoken in de sportzaak (Sporthuis Ton Pronk) die hij sinds 1964 bestierde aan de Middenweg. Pronk haalde bovendien zijn trainersdiploma’s. ,,In mijn hart ben ik altijd Ajacied gebleven. Via trainer Tomislav Ivic keerde ik in 1976 terug in de Meer. Vooral om wedstrijden te bekijken en scouting te doen.’’ Als trainer van hoofdklasser Ijsselmeervogels sleepte Pronk twee titels en een beker in de wacht. De voormalige eerste elftalspeler trainde rond 1990 onder hoofdtrainer Leo Beenhakker Ajax 2, het huidige Jong Ajax.

Hoofdscout Pronk legt halverwege de jaren negentig uit wat hij verwacht van de talrijke deelnemers aan een van de Talentendagen. Hoofdscout Pronk legt halverwege de jaren negentig uit wat hij verwacht van de talrijke deelnemers aan een van de Talentendagen.

Daarnaast bleef de Amsterdammer zich bezig houden met de scouting en werden wedstrijdanalyses gemaakt. Louis van Gaal was de derde Ajax-trainer die Pronk een beslissende kant op stuurde. De oud-speler richtte zich begin jaren negentig volledig op het scouten van nieuwe spelers. Toen nog voor de betaald voetbaltak en de jeugdopleiding. ,,Van Gaal zette iedereen op een plek waar hij het beste tot zijn recht komt. Bij mij zag hij het enthousiasme over spelers en de scouting.’’
Pronk zag de voetballerij, en in het bijzonder de scouting, vooral in zijn periode als hoofdscout veranderen. Zo nam het aantal scouts en concurrenten van andere clubs flink toe. ,,Neem nu bijvoorbeeld het jeugd-EK met Jong Oranje. De organisatie ontvangt per wedstrijd ongeveer honderden aanvragen van scouts, die allemaal bij de wedstrijden aanwezig willen zijn. Begin jaren negentig zat je met tien, vijftien scouts op de tribune. Daardoor had je ook meer tijd om een beslissing te nemen. Nu moet je bij wijze van spreken een speler al kopen voordat je hem hebt gezien. Er wordt nu agressiever gescout. Ajax probeert natuurlijk altijd profijt te trekken uit de goede naam die de club heeft.’’

Ook de scoutingtak van Ajax onderging, onder Pronk, een metamorfose. Club en scouts gingen met de tijd mee. De kenners en specialisten speuren nu specifiek naar aanwinsten voor de jeugdopleiding óf naar nieuwkomers voor Jong Ajax en de A-selectie. Hennie de Regt stuurt vanaf de Toekomst het jeugdscoutingteam aan. Arroyo heeft vanuit de Amsterdam ArenA de leiding over de scouts voor het betaald voetbal.
Pronk heeft de pensioengerechtigde leeftijd weliswaar bereikt; de bijzondere band met ‘zijn’ Ajax blijft. ,,Ik voel in elk geval nog niets voor een plek achter de geraniums’’, lacht de bijna-gepensioneerde Ajacied. ,,Ik ga ook zeker niet stilzitten. De beste contacten die ik heb wil ik goed blijven onderhouden. Wat ik nu doe, wil ik blijven doen. Ik ga op pad om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in het nationale en internationale voetbal. Desgewenst ga ik op pad voor de club. Ajax blijft tenslotte een speciale voetbalclub.’’

Erelijst Ton Pronk (21-5-1941, Amsterdam):

Debuut Ajax 1
4-9-1960: Ajax – PSV 0-0

Laatste wedstrijd in Ajax 1
24-5-1970: ADO – Ajax 0-0

Totaal: 337 officiële duels/ 8 doelpunten

Erelijst als spelend Ajacied:

5x landskampioen (1960, 1966, 1967, 1968, 1970)
3x winnaar van de KNVB Beker (1961, 1967, 1970)

Winnaar Intertoto-competitie (1962, voorloper UEFA Cuptoernooi)

Verliezend finalist Europa Cup I-finale 1969

Pronk speelde tussen 1961 en 1969 negentien interlands voor het Nederlands elftal.