Stam groeit in het trainersvak

Stam groeit in het trainersvak

Jaap Stam zwaait dit seizoen samen met Andries Ulderink de scepter bij Jong Ajax. Met de Amsterdamse talenten bezet het koppel momenteel de koppositie in de Jupiler League. De 67-voudig richt zich deze vrijdagavond allereerst op Jong Ajax - FC Volendam. Daarna verheugt hij zich op de topper tussen Ajax en PSV in de ArenA. Als voormalig verdediger van beide clubs volgt hij het duel met bijzondere belangstelling.

Hoewel Stam een paar jaar geleden tijdelijk PEC Zwolle, maar ook Jong PEC Zwolle onder zijn hoede had, is hij bij Jong Ajax voor het eerst in zijn loopbaan eindverantwoordelijk op profniveau. Al deelt hij die eindverantwoordelijkheid op basis van gelijkheid met Andries Ulderink, die in tegenstelling tot Stam wel over de juiste papieren beschikt. ,,Het bevalt in elk geval goed en het is leuk om te doen", zegt de geboren Kampenaar. ,,Ook al was ik vorig jaar in een andere setting bezig", doelt hij op zijn werkzaamheden als individuele trainer en assistent-trainer van het eerste elftal. ,,Desondanks heb ik altijd geambieerd met een groep te werken. Mijn eigen dingen doen, een manier van spelen ontwikkelen en continu bezig zijn met de ontwikkeling van spelers en het systeem."

Dat hij op het een-na-hoogste niveau acteert deert de cursist Coach Betaald Voetbal totaal niet. ,,De Jupiler League is een hartstikke mooie competitie. Het is heel anders dan de Eredivisie en het gaat er heel fysiek aan toe met veel persoonlijke duels, waarmee onze jongens moeten leren omgaan. Ze zijn dat vanuit de jeugd niet gewend, dus voor hen is dat een wereld van verschil. Daarom zal het in het begin niet makkelijk zijn", stelt de oefenmeester die zijn ploeg de voorbije weken zag winnen van Telstar en Fortuna Sittard.

Jaap Stam heeft samen met Andries Ulderink Jong Ajax onder zijn hoede. Jaap Stam heeft samen met Andries Ulderink Jong Ajax onder zijn hoede.

Stam weet in elk geval waarover hij praat, aangezien hij pas op 18-jarige leeftijd amateurclub DOS Kampen verruilde voor eerstedivisionist PEC Zwolle. ,,Die achtergrond neem ik wel mee naar mijn eigen spelersgroep toe." Of zijn huidige selectie op de hoogte is dat de topverdediger van weleer ooit met PEC en SC Cambuur in de Jupiler League speelde, weet hij niet. ,,Misschien hebben ze stiekem op internet gekeken naar het lijstje clubs waarvoor ik heb gespeeld. Al heb ik het in de voorbereiding wel een paar keer aangehaald. Ik hoop dat ze er iets mee doen. We hebben in elk geval een heel positieve groep met jongens die graag willen leren. Er loopt heel veel talent, maar er moet nog wel aan worden gesleuteld."

De beloften van Ajax lijken bij Stam in goede handen te zijn, want tijdens zijn actieve carrière heeft hij bij veel topclubs in de keuken kunnen kijken en onder grote namen getraind. Derhalve noemt hij Theo de Jong als eerste in het rijtje van wie hij het meest heeft opgestoken. ,,Hij heeft me de kleine kneepjes geleerd: de manier van spelen, het overzicht bewaren, de positionering. Theo heeft me naar Zwolle gehaald en later ook naar Cambuur en Willem II. Onder Dick Advocaat ben ik bij PSV vooral tactisch bijgeschoold. Daarna stapte ik over naar de absolute top en werd van me verwacht dat ik alles kon. Er werd bijvoorbeeld niet langer heel veel nadruk gelegd op individuele en specifieke dingen. Van Sir Alex Ferguson heb ik bij Manchester United geleerd hoe je met een groep omgaat. Hij legde een grote verantwoordelijk neer bij het team, maar kon je ook prikkelen, op de juiste momenten rust geven en hij was goed in het selecteren van spelers."

'Soms kan het even donderen'

Ook Carlo Ancelotti behoort tot zijn leermeesters. De Italiaanse coach van Real Madrid en voormalig trainer van Stam bij AC Milan was zelfs aanwezig bij de afscheidswedstrijd van de Sallander in 2008. ,,Carlo is een type als Guus Hiddink en kan goed omgaan met spelers en ze het juiste gevoel geven waardoor ze voor je willen gaan. Verder is hij een heel aardige kerel die zich niet laat gek maken." Dat spelers tegenwoordig een verschillende aanpak nodig lijken te hebben, is Stam uiteraard niet ontgaan. ,,Daarmee moet je rekening houden, maar als ik een aantal keren hetzelfde moet aangeven en vervolgens gaat het nog fout, kan het even donderen. Andries en ik verwachten namelijk dat de spelers zich volledig focussen op de training."

Stam veroverde in zijn spelersloopbaan veel prijzen, waaronder de Champions League in 1999 met Manchester United. De Johan Cruijff Schaal, die hij met Ajax in 2007 in de wacht sleepte ten faveure van PSV, was zeven jaar geleden zijn laatste trofee. ,,In die periode hadden we bij Ajax ook een fantastisch team, dat een seizoen eerder eigenlijk kampioen had moeten worden", wijst hij op spelers als Kenneth Perez, Wesley Sneijder, Edgar Davids en Klaas Jan Huntelaar, die de landstitel op één treffer misliepen. ,,In de Supercup tegen PSV speelden we redelijk en maakte Gabri het enige doelpunt. Wedstrijden tussen Ajax en PSV waren sowieso altijd leuk. Met name omdat iedereen elkaar zo goed kende van het Nederlands elftal was het altijd een mooie onderlinge strijd. Bovendien waren de teams heel erg aan elkaar gewaagd."

Vorig seizoen volgde Stam als assistent van hoofdcoach Frank de Boer de wedstrijden van Ajax voornamelijk vanaf de perstribune. Zo ook tijdens de gewonnen topper tegen PSV. ,,Ik zat daar vaak omdat je meer overzicht hebt en de openingen en ruimtes wat beter ziet, maar ook om dingen te noteren. In de rust ging ik dan naar beneden en nam Frank het wel of niet mee in zijn bespreking." De komende editie van Ajax - PSV bekijkt hij vanuit zijn nieuwe rol van wat meer afstand. Desgevraagd geeft hij nog wel een korte bespiegeling op de topper tussen de nummers 1 en 2 van de Eredivisie. ,,Voor het duel van zondag lijkt het zaak dat Ajax allereerst de boel achterin dichthoudt. Daar begint het mee. Op basis van het eigen spel zal Ajax dan, zeker in eigen huis, kansen gaan creëren. Dat moet dan uiteindelijk de basis voor een goed resultaat gaan vormen."

Tekst: Ajax.nl/Coen Heil
Foto's: Ajax.nl/Gerard van Hees