Start bij Jong Ajax eindigt op WK

Start bij Jong Ajax eindigt op WK

Hij begon vorig seizoen met een optreden namens Jong Ajax tegen Telstar en sloot het af met de troostfinale van het WK in Brazilië. Sinds Jasper Cillessen dertien maanden geleden het stokje overnam van Kenneth Vermeer, trad er als het ware een domino-effect op: van het een kwam het ander. Zo is er heel veel veranderd voor de doelman van Ajax, maar ergens ook weer niet. ,,Het gevoel is anders, maar de focus is hetzelfde.’’

Dat de kansen zo radicaal zouden keren, dat had Jasper Cillessen zelf ook niet kunnen bevroeden. Eind september vorig jaar kreeg hij dan eindelijk zijn kans, na een mindere periode van Kenneth Vermeer. Eerst thuis in de competitie, tegen Go Ahead. Een paar dagen later tegen AC Milan, in de UEFA Champions League. En zo voort. Cillessen is te nuchter om zichzelf in de arm te knijpen, maar er moeten de voorbije dertien maanden toch genoeg momenten zijn geweest waarop hij eens even om zich heen keek en de boel liet bezinken.

Oké, hij nam dus het stokje over van Kenneth Vermeer, ruim een jaar geleden. Tot zover de geplande machtsgreep bij zijn club. Maar die coup veroorzaakte als het ware een domino-effect, tot het WK aan toe. Ongelofelijk, toch? Cillessen: ,,Het is altijd mijn doel geweest om eerste keeper te worden bij Ajax. Verder denk je niet, als je vanuit de provincie deze kant op komt. Het Nederlands elftal, daar was ik helemaal niet mee bezig, laat staan dat ik ooit gedacht had een WK te spelen. Maar als je met de kennis van nu terugkijkt, dan is het allemaal ook weer niet zo onlogisch. Simpel: als je eerste keeper van Ajax bent, dan beschik je normaal gesproken over genoeg kwaliteiten om voor het Nederlands elftal in aanmerking te komen. En als je eenmaal bij het Nederlands elftal zit, dan bestaat vervolgens de kans op zo’n avontuur als in Brazilië.’’

Op sommige momenten verlangt hij wel eens terug naar de relatieve anonimiteit, naar die tijd dat hij in de schaduw van Vermeer zijn trainingen afwerkte en af en toe een bekerwedstrijd keepte. Het kwam toen maar weinig voor dat hij journalisten te woord hoefde te staan, en moet je nu eens kijken: ze staan zo’n beetje voor hem in de rij in de mixed zone. Vroeger kwam het wel eens voor dat hij met opzet niet naar de dichtstbijzijnde supermarkt reed, simpelweg om wat meer tijd kwijt te zijn en zo sneller de dag door te komen. In dezelfde gangpaden waar hij toen stilletjes zijn boodschappen bij elkaar zocht, moet hij nu steevast poseren voor mobiele telefoons en handtekeningen uitdelen. Nooit doet hij dat met tegenzin, maar toch.

Jasper Cillessen: ‘Ik ben nooit zo’n uitgesproken figuur geweest; ik doe gewoon mijn ding, that’s it.’ Jasper Cillessen: ‘Ik ben nooit zo’n uitgesproken figuur geweest; ik doe gewoon mijn ding, that’s it.’

In het middelpunt van de aandacht staan sluit ook niet echt aan bij zijn karakter, knikt Cillessen. Om vervolgens een hem kenmerkend zinnetje uit te spreken: ,,Ik ben nooit zo’n uitgesproken figuur geweest; ik doe gewoon mijn ding, that’s it.’’

Zo rustig en onopvallend als hij zich buiten het veld manifesteert, zo aanwezig en dominant is hij binnen de lijnen. Dat is enerzijds wat een willekeurige wedstrijd in hem losmaakt, maar Cillessen roept het ook bij zichzelf op, wetende dat van een keeper – en van een topkeeper helemaal – ook verbaal en communicatief veel gevraagd wordt. Alleen ballen tegenhouden, dat is bij lange na niet genoeg.

In de manier waarop hij kalm, onderkoeld en soms droog uit de hoek komt, doet Cillessen weleens denken aan die monumentale voorganger van hem in het doel van Ajax en Oranje, Edwin van der Sar. En er zijn meer overeenkomsten tussen de twee. Zo stond ook de huidige directeur marketing van Ajax in zijn beginjaren niet bepaald bekend als een penaltykiller. Ze hebben het er wel eens over gehad, Cillessen en Van der Sar, zonder er zo’n item van te maken als de buitenwereld lijkt te doen. ,,Hij vertelde me dat het in zijn carrière ook even heeft geduurd voordat hij een belangrijke strafschop stopte, op het EK van 2004 tegen Zweden. Daarna was het ook meteen geen item meer. En we hoeven het natuurlijk sowieso niet over de carrière van Van der Sar te hebben. Daar kun je alleen maar van dromen.’’

Cillessen zegt er geen seconde wakker van te liggen dat penalty’s pareren niet boven aan zijn specialiteitenlijstje staat. Eerst en vooral omdat hij een makkelijke slaper is, iemand die altijd en overal een uiltje kan knappen, maar zeker ook omdat hij er alles aan doet om zich te verbeteren, ook op dit punt. Ga maar na: hij is net als een van de laatste Ajacieden van het trainingsveld gekomen, drie kwartier nadat de reguliere oefensessie was afgelopen. ,,Eerst heb ik staan keepen toen Ricardo (van Rhijn, red.) vrije trappen oefende. En daarna moest hij strafschoppen nemen, als tegenprestatie. Zo helpen we elkaar.’’

Na vier kampioenschappen op rij is de noodzaak om de lat collectief en individueel wat hoger te leggen er dit seizoen meer dan ooit tevoren, meent Cillessen. Niet alleen vanuit het wezen van de topsporter, die puur vanuit zijn eigen drive steeds beter wil worden. Ook de oppositie speelt een rol. ,,Voorheen zakte de tegenstander vaak ver in, ze probeerden het heel compact te maken, zodat het voor ons moeilijk was om er doorheen te voetballen. Nu zie je steeds vaker dat ploegen vroeg druk proberen te zetten en er op die manier uit willen komen. Een beetje zoals Red Bull Salzburg hier vorig seizoen deed, ja. Al vind ik dat die wedstrijd wel heel zwart-wit geanalyseerd is. Natuurlijk deden zij het fantastisch, maar ze hebben ook het nodige geluk gehad.’’

Tekst: Ajax.n/Maarten Dekker
Foto's: Ajax.nl/Louis van de Vuurst