Stuntelende Frans Körver helpt Rinus Michels op weg

Stuntelende Frans Körver helpt Rinus Michels op weg

Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft elke maandag een blog over de geschiedenis van Ajax. Deze week gaan we terug naar zondagmiddag 24 januari 1965 wanneer Ajax tegen MVV uit zijn slof schiet met Rinus Michels, die nog geen training van zijn oude club heeft geleid, als nieuwe oefenmeester langs de lijn. Na een moeizaam beginnetje zullen zes vreugdevolle jaren aanbreken.

Schijnbaar op zijn gemak, en met een paraplu in de aanslag, zit Rinus Michels tussen de reservespelers Henk Tijm (rechts) en Piet Paternotte, voor het eerst als trainer op de Ajax-bank. De Amsterdammers zijn in de Eredivisie in last, maar zullen op 24 januari 1965 tegen MVV uit hun slof schieten: 9-3.

In de regen, die De Meer zal gaan teisteren, raakt Frans Körver het spoor volledig bijster. De beloftevolle keeper van MVV is door bondscoach Denis Neville opgeroepen voor de interland tegen Israël, maar laat tegen Ajax de ene na de andere natte bal uit zijn handen glibberen. Sjaak Swart scoort liefst vijf keer, de zeventienjarige Johan Cruijff  twee keer, en Klaas Nuninga en Peet Petersen ieder één keer. Körver heeft schuld aan de meeste Amsterdamse goals en het publiek heeft zo met de stuntelende doelman te doen dat er een bemoedigend applaus klinkt als hij de bal wel een keer klem heeft.

Merkwaardig kort
Eind jaren vijftig, begin jaren zestig gaan de trainers bij Ajax merkwaardig kort mee. Karl Humenberger, Vic Buckingham, Pepi Gruber en Jack Rowley zijn elkaar in hoog tempo opgevolgd als Buckingham in 1964 terugkeert op de Amsterdamse trainerspost. De Engelsman heeft in 1960 met Ajax, en met aantrekkelijk aanvalsspel, de titel gewonnen, maar zijn comeback, na drie seizoenen Sheffield Wednesday, wordt een sof. Buckingham wordt gemakzucht verweten en zijn tactische besprekingen hebben niet veel meer om het lijf dan de wekelijks herhaalde aanmoediging: ‘kom op jongens en geniet er van.’

De resultaten zijn zo belabberd dat het bestuur van Ajax zijn trainer geen strobreed in de weg legt als hij in januari 1965 om ontbinding van zijn contract vraagt. Buckingham kan in eigen land bij Fulham aan de slag en wordt in Amsterdam op 21 januari opgelucht uitgezwaaid. Drie dagen later zit oud-speler Rinus Michels op de bank tijdens de thuiswedstrijd tegen MVV, weer twee dagen later zal hij zijn eerste Ajax-training leiden.

Tien jaar na het overlijden van Rinus Michels in 2005 zette Ajax TV de verdiensten van de iconische Ajacied nog een keer op een rij. Een terugblik met een veelzeggende titel.

Rinus is pas 36 en heeft als trainer alleen de amateurs van Zandvoortmeeuwen, JOS en, als invaller, AFC getraind. Maar er doen zulke goede verhalen over hem de ronde dat het nieuwe Ajax-bestuur onder leiding van grammofoonplatenhandelaar Jaap van Praag bij hem aanklopt. Michels heeft zojuist de trainerscursus beëindigd. Volgens het dagblad De Tijd/Maasbode met zulke hoge cijfers dat er eigenlijk sprake was van cum laude afstuderen. Zijn contract bij de Amsterdamse eersteklasser JOS heeft hij opgezegd, omdat Rinus met het trainersdiploma A op zak een semi-profclub onder zijn leiding hoopt te krijgen.

Na de 9-3 tegen MVV zegt hij tegen De Tijd/Maasbode: ‘Ik heb dit seizoen vrijwel elke thuiswedstrijd van Ajax bezocht. Ik wilde me goed van het semi-professionele peil op de hoogte houden, om klaar te zijn wanneer onverwacht hier of daar een plaats als oefenmeester vacant kwam. Dat dit uitgerekend bij Ajax zou zijn, had ik nooit kunnen dromen.’

Zwalken
Met Michels aan het roer blijft Ajax nog een tijdlang zwalken in de Eredivisie. De uithaal tegen MVV, met de hulp van keeper Körver, blijkt een gelukje, want van de resterende elf wedstrijden worden er nog maar twee gewonnen en in de eindrangschikking houdt Ajax ternauwernood drie clubs onder zich. Toch zal het blamerende seizoen 1964-1965 de boeken ingaan als de voetbaljaargang waarin de basis voor de grote successen van de beginjaren zeventig wordt gelegd.

Immers, in de zomer van het 1964 ontdoet Ajax zich van het zwaar bekritiseerde bestuur onder leiding van de eigengereide voorzitter Jan Melchers en treedt Jaap van Praag aan, die met Jan Westrik als secretaris en Henk Timmer als penningmeester een ijzersterk driemanschap zal vormen. Bovendien dient zich in het najaar van ’64 met Johan Cruijff een weergaloze wereldvoetballer aan en begin ’65 rekent de club ook nog eens af met de gemakzuchtige gewoonte per definitie een buitenlander als hoofdtrainer aan te stellen.

Rinus Michels is de eerste Nederlander sinds de oprichting in 1900 die als technisch hoofdverantwoordelijke in vaste dienst wordt genomen.

Rinus Michels is de eerste Nederlander sinds de oprichting in 1900 die als technisch hoofdverantwoordelijke in vaste dienst wordt genomen. Als voetballer mag hij dan bekend hebben gestaan als een geinponem en soms zelfs een losbol, als trainer is de gewezen gymnastiekleraar een man van de kadaverdiscipline. Met harde hand zal Michels de vrijblijvendheid uit Ajax ranselen en de club in een mum van tijd dusdanig professionaliseren dat de successen zich onmiddellijk aandienen.

Na de bijna-degradatie in 1965, volgen achter elkaar drie landstitels en in 1971 zal Michels Ajax verlaten als winnaar van de Europa Cup voor landskampioenen. Wat begint met een gelukkige 9-3-overwinning in De Meer zal zesenhalf jaar later eindigen met een luid bejubelde triomf op Wembley.

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het Jaarboek dat een nieuwe formule heeft gekregen en zal uitgroeien tot de Ajax-Encyclopedie]

Foto Rinus Michels (boven): Eric Koch, Nationaal Archief/Anefo, collectie CC-BY, 917-3675

AJAX ENCYCLOPEDIE