Verdediging blijkt sleutel tot succes

Verdediging blijkt sleutel tot succes

Ajax heeft in de afgelopen tien seizoenen nog nooit na 17 duels in de Eredivisie bovenaan gestaan. Toch werd het in de laatste vier seizoenen telkens kampioen. Ook dit jaar staat Ajax weer voor een ‘traditionele’ inhaalrace: als nummer 2 moet Ajax in de tweede seizoenshelft minstens vier punten goedmaken op koploper PSV.

Wanneer de verschillen tussen de eerste en tweede seizoenshelft nader onder de loep worden genomen, valt op dat Ajax vooral in de laatste vijf seizoenen aanmerkelijk beter presteert na de winterstop. Het meest opmerkelijke is dat Ajax in de afgelopen vijf seizoenen in de ‘terugronde’ 35 punten meer haalt dan in de eerste 17 wedstrijden. Opvallend detail: Ajax scoorde in die vijf jaar juist in de heenronde vaker dan in de terugronde (216 om 207 maal).

In de afgelopen tien jaar heeft Ajax na 17 wedstrijden nog nooit zoveel punten gehaald als in dit seizoen. Een ander opvallend feit is dat Ajax slechts één keer in de afgelopen tien seizoenen de competitie beëindigde op een lagere positie dan de klassering in de winterstop. Acht van de tien jaargangen eindigde Ajax hoger. In een geval bleef Ajax op dat vlak constant. Wanneer we de afgelopen tien jaren nader bekijken vallen er een aantal feiten op.

Seizoen 2004/2005, positie na 17 speelronden: 3. Positie na 34 speelronden: 2
Na 17 speelronden bezet Ajax achter AZ en PSV een derde plaats. Na 26 wedstrijden staat Ajax zelfs vierde, op 7 punten van nummer 2 AZ. Na een indrukwekkende eindspurt, met onder meer een geweldige 2-3 zege in De Kuip, beëindigt Ajax de Eredivisie op een tweede plaats. De laatste acht wedstrijden worden gewonnen en AZ wordt op een achterstand van 13 punten gezet. Ajax plaatst zich hiermee voor de voorronde van de UEFA Champions League.

Seizoen 2005/2006, positie na 17 speelronden: 4. Positie na 34 speelronden: 4
Ajax presteert dit seizoen voor de winterstop exact hetzelfde als na de winterstop. In beide seizoenshelften verliest Ajax 5 keer en weet het 9 keer de tegenstander te verslaan. Het seizoen eindigt wel met hoogtepunten. Doordat het Feyenoord en FC Groningen verslaat mag het uiteindelijk de play-offs om de Champions League in. Tevens wordt de KNVB Beker gewonnen.

Seizoen 2006/2007, positie na 17 speelronden: 3. Positie na 34 speelronden: 2
In de eerste seizoenshelft verliest Ajax nog kansloos bij Roda JC en Sparta en staat het team van trainer Henk ten Cate op 8 punten van koploper PSV. Na de winterstop volgt een inhaalrace. In één week tijd wint Ajax met 1-4 en 1-5 bij FC Twente en PSV. Uiteindelijk komt Ajax slechts één doelpunt tekort voor de landstitel. Het team herstelt zich snel van de klap: de play-offs worden gewonnen en AZ wordt ook in de bekerfinale na strafschoppen verslagen.

Jan Vertonghen toont de kampioenschaal na het behalen van de dertigste landstitel in 2011. Jan Vertonghen toont de kampioenschaal na het behalen van de dertigste landstitel in 2011.

Seizoen 2007/2008, positie na 17 speelronden: 3. Positie na 34 speelronden: 2
Het seizoen 2007/2008 kenmerkt zich als een vrij kleurloos tussenjaar. Snel uit Europa en uit de beker, en ondanks dat Ajax tot de laatste speeldag bijblijft om de titel lijkt Ajax er nooit écht in te geloven. Ajax komt in de slotfase van de competitie nog wel dichter bij koploper PSV, maar het hoge aantal tegendoelpunten heeft Ajax uiteindelijk teveel puntverlies gekost. 45 keer moest Stekelenburg vissen, het hoogste aantal tegengoals van de afgelopen 10 jaar.

Seizoen 2008/2009, positie na 17 speelronden: 2. Positie na 34 speelronden: 3
De jaargang onder trainer Marco van Basten is de vreemde eend in de bijt, of in ieder geval de uitzondering die de regel bevestigt. Na 17 wedstrijden staat Ajax slechts 3 punten achter koploper AZ en lijkt er niets aan de hand. Na de winterstop gaat het snel mis: Ajax haalt slechts één punt uit 4 duels en is begin februari al kansloos voor de titel. Uiteindelijk haalt Ajax 8 punten minder uit de 17 duels na de winterstop dan in de 17 wedstrijden ervoor.

Seizoen 2009/2010, positie na 17 speelronden: 3. Positie na 34 speelronden: 2
Als de winter in 2009 aanbreekt lijkt Ajax er nog slechter voor te staan dan in het seizoen onder Van Basten. Het puntenaantal is weliswaar exact hetzelfde als een jaar eerder, maar FC Twente en PSV staan nu mijlenver voor. Het gat met de Tukkers is 9 punten en lijkt onoverbrugbaar. Na de winterstop komt de machine van Martin Jol echt op stoom. Ajax draait als een tierelier en wint de laatste 14 wedstrijden. Maar ook een recordaantal van 85 punten en een doelsaldo van 106-20 blijkt niet genoeg voor de landstitel: die ging naar FC Twente, dat 43 keer goals minder maakt maar wel een puntje meer heeft.

Seizoen 2010/2011, positie na 17 speelronden: 4. Positie na 34 speelronden: 1
In december 2010 zijn de meeste Ajax-fans de wanhoop nabij. In erbarmelijk winterweer hebben slechts 22.000 fans de reis naar de ArenA kunnen maken voor Ajax-NEC. Het wordt 1-1, Ajax staat vierde en enkele dagen later stapt Martin Jol op. En als het vorig jaar al niet lukte, waarom nu dan wel? Het trauma lijkt een vloek te worden. Maar met de nieuwe coach Frank de Boer komt er ook weer elan in het spel van de Amsterdammers. Ajax laat slechts incidenteel nog wat puntjes liggen en stoomt door richting een zinderende apotheose. In een rechtstreeks duel om de titel verslaat Ajax koploper FC Twente en behaalt zo in een kolkende ArenA de derde ster.

Ajax incasseerde de afgelopen seizoenen aanmerkelijk minder tegengoals. Ajax incasseerde de afgelopen seizoenen aanmerkelijk minder tegengoals.

Seizoen 2011/2012, positie na 17 speelronden: 4. Positie na 34 speelronden: 1
Ajax kent enkele maanden later geen al te best begin. Na 17 speelronden staat Ajax met 33 punten op een vierde plaats. Begin februari staat Ajax zelfs zesde met drie clubs op acht verliespunten voorsprong. Toch ontstaat er na een overwinning op Manchester United in de UEFA Europa League een gevoel dat Ajax voor niemand bang hoeft te zijn. Ajax wint net als twee jaar eerder de laatste 14 wedstrijden van het seizoen en pakt uiteindelijk onbedreigd de 31e landstitel met zes punten voorsprong op Feyenoord.

Seizoen 2012/2013, positie na 17 speelronden: 3. Positie na 34 speelronden: 1
Ook in het seizoen daarna staat Ajax niet bij het vallen van de winter bovenaan. PSV en FC Twente presteren iets beter en bezetten daardoor de bovenste twee plekken. Na de winterstop hapert de machine weer even, net als een jaar eerder. Ajax verliest bij Vitesse, vliegt uit Europa en de beker, maar daarna vallen de puzzelstukjes langzaam in elkaar. Na de 2-3 zege bij PSV kan het niet meer fout en enkele weken later pakt Ajax wederom het landskampioenschap.

Seizoen 2013/2014, positie na 17 speelronden: 2. Positie na 34 speelronden: 1
‘Dit kunstje flikt Frank de Boer geen vierde keer’. Dat was de teneur na de 0-1 thuisnederlaag tegen Vitesse in november. Ajax stond weer zesde, en niets wees erop dat er wederom een inhaalrace in het verschiet lag. Maar Ajax kroop op. Na 17 speelronden stond Ajax tweede, en bij het ingaan van speelronde 18 werd de koppositie al gepakt. Die stond Ajax niet meer af, en hoewel de vermoeidheid aan het eind van de competitie begon toe te slaan kwam de 34e landstitel geen moment meer in gevaar.

Is Ajax dan in die tien jaar na de winterstop ineens veel meer gaan scoren? Zeker niet. Het zit hem vooral in het geringe aantal tegendoelpunten. Ajax kreeg in de periode 2004-2009 ná de winter 16 goals meer tegen dan vóór de winter. En in de periode 2009-2014 zien we het verschil. In de heenronde 89 tegendoelpunten, in de terugronde 54. Een verschil van 37. Een inhaalrace kan daarentegen alleen effect sorteren als de concurrentie steken laat vallen. FC Twente deed dat in 2010 nauwelijks, waardoor Ajax ondanks de recordscores niet goed genoeg bleek.

Komend halfjaar staat Ajax voor eenzelfde opgave. Ajax staat er zeker niet zo slecht voor als in enkele eerdere kampioensjaren, maar zal ook moeten hopen dat koploper PSV nog wat meer steekjes laat vallen dan voor de winterstop.

Tekst: Ajax.nl/Thijs Nabben
Foto's: Ajax.nl/Louis van de Vuurst (boven) en Gerard van Hees