Leerproces met doelpunten bij de vleet

Leerproces met doelpunten bij de vleet

Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft elke maandag een blog over de geschiedenis van Ajax. Deze week gaan we terug naar 1 juli 1985, wanneer het dienstverband aanvangt van Ajax’ nieuwe td (technisch-directeur), de 38-jarige Johan Cruijff.

Scherpslijper Jaap van der Leck van de VVON (Vereniging Van Oefenmeesters Nederland) wil weten wat de bedoeling is van de aanstelling van Cruijff en belt Ton Harmsen. ,,Wordt Johan de hoofdtrainer?’’, vraagt de secretaris-generaal van de trainersvakbond aan de voorzitter van Ajax. Die draait er wat omheen, net als later de td zelf. ,,Trainer, hoofdtrainer, we moeten af van dat hokjesgedoe’’, zegt Cruijff, ,,we gaan het met z’n vieren doen bij Ajax.’’

SCHIJNBEWEGING
Cor van der Hart, Spitz Kohn en Tonny Bruins Slot beschikken over het hoogste trainersdiploma en staan inderdaad op het veld wanneer Ajax in de Watergraafsmeer aan de voorbereiding op het seizoen 1985-1986 begint. Cruijff is er ook en in de bosjes langs de Middenweg houden zich spionnen van de VVON schuil. Die berichten de ouwe Van der Leck dat de technisch-directeur het hoogste woord heeft op de Ajax-training.

Later zal de vakbondsbaas zich er hoogstpersoonlijk van vergewissen dat de drie gediplomeerde vakbroeders de pionnen uitzetten voor Cruijff, hoofdtrainer zonder papiertje. De als td aangestelde betweter mag op de presentatiefoto van de selectie een pak met stropdas dragen, in zo’n simpele schijnbeweging wenst Van der Leck niet te trappen.

Johan Cruijff tussen verzorger Pim van Dord (links) en Tonny Bruins Slot tijdens de Europa Cup-wedstrijd tegen FC Porto op 2 oktober 1985. Foto: Erfgoed Ajax
Johan Cruijff tussen verzorger Pim van Dord (links) en Tonny Bruins Slot tijdens de Europa Cup-wedstrijd tegen FC Porto op 2 oktober 1985. Foto: Erfgoed Ajax

De VVON beklaagt zich bij de KNVB, maar Cruijff haalt de schouders op. Wanneer hij met Ajax op trainingskamp in Drenthe is, zegt hij tegen het weekblad Voetbal International: ‘Ik zou niet mogen functioneren omdat ik geen diploma’s heb. Wat een onzin. Dan zou ik al jaren in overtreding zijn. Ik doe niets anders dan dat ik als speler heb gedaan: leiding geven. Ik praat, ik geef aanwijzingen, ik train mee. Zo ben ik en die werkwijze zal ik ook niet veranderen.’

LEERPROCES
De VVON en Van der Leck worden weggehoond en laten ‘de zaak-Cruijff’ maar rusten. Onder leiding van hun ‘onwettige’ trainersbaas spelen Marco van Basten, John van ’t Schip, Ronald Koeman, Gerald Vanenburg, Frank Rijkaard, Johnny Bosman en Robbie de Wit hoogst vermakelijk voetbal. Wel eindigt een jeugdig Ajax in het eerste seizoen van de trainer Cruijff op grote achterstand van kampioen PSV. Maar er is vrijwel niemand in de Meer die daar over moppert. Want Johan heeft immers gezegd dat hij bij Ajax bezig is met een leerproces en dan mag er best eens verloren worden. Zolang er maar wordt aangevallen en gescoord.

En dat doet Ajax in de competitie liefst 120 keer, maar twee keer minder dan in het recordseizoen 1966-1967, toen Cruijffie er zelf 33 maakte, in dertig wedstrijden. Vanwege zijn uitzonderlijke verdiensten voor het Nederlandse voetbal krijgt Johan van de KNVB begin 1986 het hoogste trainersdiploma cadeau.

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het  Jaarboek dat een nieuwe formule heeft gekregen en zal uitgroeien tot de Ajax-Encyclopedie. Bestel hier deel 1 van de Ajax Encyclopedie]

Fotobijschrift (boven): Technisch-directeur Johan Cruijff, in trainingspak van zijn eigen merk, overlegt met de gediplomeerde Cor van der Hart in de officiële Ajax-outfit.

Foto: Rob Bogaerts, Nationaal Archief/Anefo, 933-3727