Terug naar 1995: Van Gaal kruipt in oude rol als Ajax' leermeester

Samen met zijn vrouw Truus komt Van Gaal aan bij de hoofdingang van de Johan Cruijff ArenA. Men merkt direct dat Van Gaal er is. Want waar Van Gaal komt, is leven, waar Van Gaal komt, gebeurt iets. Ook nu. Met een stevige handdruk stelt hij zich voor, niet dat dat moet, maar omdat het hoort. Gehuld in een gloednieuw colbertje met daarop een Ajax erelid-speldje. Het is exemplarisch voor de dag die komen gaat. Van Gaal is voorbereid en heeft zin om te gaan praten over 'zijn' Ajax.

Iedereen kent Van Gaal
Nog voordat we echt binnen zijn spreekt een Post NL-bezorger, die net daarvoor een pakketje afgeeft bij de hoofdingang, ons aan. "Ik ken u en u ziet er goed uit!" Truus lacht en zegt: "Inderdaad, ik herken je ook." Van Gaal draait zich om en zegt op een rustige toon: "Jij bent ook hartstikke knap." De toon is gezet. Niet veel later komt Ricardo van Rhijn langs. Het tweetal ziet elkaar en er volgt een innige omhelzing. Ook Truus krijgt een knuffel. Van Gaal is welgeteld twee minuten bij de Johan Cruijff ArenA en zijn status spreekt boekdelen.

We lopen door richting het trappenhuis wanneer er een groep mensen van een stadion tour voorbijloopt die op weg zijn naar het Ajax-museum. Een enkeling herkent Van Gaal, maar aarzelt even om iets te vragen. Nadat een ouder de moed bijeen heeft geraapt en te vragen of zijn kind op de foto mag, volgt de rest. De veelal buitenlandse toeristen wachten een voor een op hun beurt om met de grote meester op de foto te mogen. De kinderen zijn onder de indruk en ook een vader raakt lichtelijk in paniek als hij zijn twee kids tussen Van Gaal ziet staan. Hij krijgt zijn telefoon niet in camerastand en Van Gaal reageert zoals we hem kennen: direct en gevat. "Papa is een beetje zenuwachtig volgens mij."

"Ik word nog altijd herkend, ook in het buitenland", vertelt Van Gaal tegen ons als we onze weg vervolgen via de roltrappen richting de zesde etage. "Bijzonder toch? Ik vind het vooral mooi dat ze me ook in het buitenland nog zo goed herkennen." Truus loopt achter ons aan, geniet van de aandacht die haar man nog altijd krijgt en volgt ons naar boven.

Twee dagen voorbereiding
Als we aankomen bij de setting kijkt Van Gaal om zich heen. Zonder al te veel los te laten met zijn gezichtsuitdrukking, zegt hij: "De sheets die jullie mij ter voorbereiding hebben gestuurd hadden de verkeerde volgorde." Het blijft even stil. "Ja ja, ik heb me voorbereid hoor", zegt hij met een subtiele glimlach. Van Gaal is binnen, dat weet iedereen. We begeleiden hem de zaal in waar alle notities hangen. "Eens kijken of ik het nog allemaal weet."

En of hij het weet. Van Gaal stapt daadkrachtig naar het eerste bord. Vol passie begint hij te vertellen. Direct in de materie en de diepte in. Hij heeft meteen de aandacht van iedereen in de zaal. "Hier was een hoge balcirculatie nodig, maar dat is niet zo moeilijk. Dat kan iedere supporter bedenken", zegt hij achteloos. "En bij deze: hier deed ik de omschakeling nog op een sheet." Iedereen lacht, maar Van Gaal is serieus.

We lopen langs de overige borden. Bij het derde bord, Ajax – Torino in 1992, doet Van Gaal er nog een schepje bovenop. Met handgebaren schuift hij van links naar rechts over het papier. Ook zijn voeten blijven niet stil. Stapje links, stapje rechts. Hij illustreert zijn kordate woorden met zijn handen en voeten. Een prachtig beeld. En als hij even niks hoort van ons vraagt hij: "Volgen jullie mij nog?" Antwoorden is eigenlijk niet nodig, want Van Gaal gaat bevlogen door. "Dit zijn waarheden als een koe en ik sta er nog steeds achter."

Ajax - AC Milan
Dan naar het hoofdonderwerp. Ajax – AC Milan, UEFA Champions League-finale 24 mei 1995. Van Gaal gaat zitten, krijgt een glas water en pakt zijn iPad erbij. Op die iPad staan al zijn notities van de desbetreffende wedstrijd. "Truus, heb je mijn bril?" De bril ligt nog in de auto dus die gaan we even halen. We beginnen nadat Van Gaal zegt tegen onze collega: "Waar wil je beginnen? Jij bent de baas." Truus lacht vanachter de camera. "Dat zeg je nou nooit tegen mij."

Zijn steun en toeverlaat zit zichtbaar te genieten van haar man. "Hij vertelde vanochtend heel trots tegen onze hulp dat hij naar Ajax ging vandaag. Dat ze iets gaan maken voor zijn 75e verjaardag. Ja, hij vindt dit echt heel erg leuk. Hij houdt van Ajax, echt waar. Hij stond als jochie al door de poorten te kijken. Hij vindt dit geweldig. Iedereen wilde altijd adviezen van 'm, want Louis is eerlijk. What you see is what you get, dat is Louis", vertelt de openhartige Truus.

Ondertussen begint Van Gaal te praten over de periode rondom de finale in 1995. Zittend of staand: Van Gaal heeft direct de aandacht. Ondersteund met handgebaren zet hij zijn woorden over zijn voormalige talenten, speelwijze en visie kracht bij. Inmiddels is de bril aangekomen en wordt die nog even gepoetst door Truus, die met een trotse blik haar man aanschouwt. De bril wordt gebracht, de iPad wordt geopend en de blik gaat naar de notities van 1995 op het bord naast hem. "Deze volgorde is verkeerd", zegt Van Gaal. "Dat heb ik je straks al gezegd." Iedereen lacht, maar haast zich ook om het op die manier op te hangen zoals Van Gaal het wil, maar ook zoals Van Gaal het toen deed. "Natuurlijk heb ik me voorbereid. Ik heb de afgelopen twee dagen alles terugkeken en gelezen."

Knipoog naar Truus
"Je begint met de basiself, want dat is het startpunt", zegt hij terwijl er wordt gezocht naar het juiste vel. "Als eerste vertelde ik tegen mijn jongens wie er speelde, dan kwam de rest." Met zijn bril op wijst hij ons de juiste volgorde. "Dan die, dan die." Tegelijkertijd werpt hij een blik op zijn iPad, want daar staat (natuurlijk) de juiste volgorde. Van Gaal geniet zichtbaar van iedereen die de sheets op de juiste volgorde hangt. Hij lacht een paar keer naar Truus, geeft haar een knipoog en draait dan snel met een stoïcijnse blik terug naar het bord om iedereen in de gaten te houden of de volgorde nog goed is.

Van Gaal op z'n best
Alles hangt op de juiste volgorde. Het geduld van Van Gaal is even getest, maar daar kan hij zichtbaar om lachen. Ook Van Gaal geniet van het samenzijn en dat is mooi om te zien. Alsof er niks is veranderd gaat hij voor het bord staan. Het is alsof we dertig jaar terug in de tijd gaan en dat wij de spelers zijn die zo het veld in Wenen gaan betreden voor de Champions League-finale tegen AC Milan. Sheet na sheet, Van Gaal weet alles nog. Het is fascinerend om te zien. Vol bravoure stapt hij af en toe naar ons toe om de aandacht te houden en als hij denkt dat die weg is: "Begrijp je dat?" Het is indrukwekkend om te zien hoe er in dertig jaar niks (lijkt) te zijn veranderd bij de leermeester.

Zonder moeite vertelt hij zijn hele verhaal opnieuw. Het lijkt haast een kopie van 1995: oogcontact, bewegingen door de ruimte, terug naar het bord en soms een stemverheffing. Van de onderlinge afmetingen op het veld tot de wisselpass en van de kwaliteiten van AC Milan tot middenvelders achter de bal. Alles komt voorbij. Hij haalt een voorbeeld van Ronald de Boer aan. "En als hij dit straks ziet, dan belt die Ronald me weer op en dan ziet hij dat het klopt."

Van Gaal lacht en komt bij de laatste sheet aan: de scheidsrechter. "Hier weet ik niet meer wat ik zei." Zou u iets anders doen, vragen we hem. "Nee, want volgens mij hebben we gewonnen." Zo simpel is dat en zou eenvoudig kan voetbal zijn. Van Gaal gaat zitten, pakt even een slok water en denkt na als we hem vragen of dit zijn mooiste duel was bij Ajax. Hij somt een aantal prachtige wedstrijden tussen 1994 en 1997 op en zegt dan. “Weet je, twee maanden na deze Champions League-winst was ik alweer bezig met het nieuwe seizoen."

Truus knikt en maakt enkele foto’s met haar telefoon. "Dit waren mooie tijden. Ik weet nog veel van toen. Natuurlijk niet wat Louis hier allemaal vertelt, maar hij nam me wel eens mee in bepaalde vraagstukken over zijn spelers."

75 jaar
Het zit erop. Van Gaal heeft ons omvergeblazen met zijn kennis én zijn performance. Vanuit Ajax krijgt hij ook nog iets, voor zijn 75e verjaardag. Een boek met daarin alle notities, die destijds door huisfotograaf Louis van de Vuurst zijn gefotografeerd. "Hij is geen lezer, maar dit vindt hij fantastisch", zegt Truus.

Van Gaal neemt het boek dankbaar in ontvangst en bladert erdoorheen. Hij knikt, want net als iedereen in de zaal, vond ook hij het een geslaagde middag. Van Gaal geeft ons een hand, bedankt iedereen en verlaat de Johan Cruijff ArenA met zijn geliefde Truus aan zijn zijde.