Dat Ajax Erfgoed, de afdeling die zich liefdevol ontfermt over al het historisch Ajax-materiaal, heel veel moois beheert, is bekend. Naast de vele bekers, voetbalshirts en programmabladen bevat de collectie ook ontelbare foto’s en dia’s. Ruim 125 jaar Ajax is op vele manieren vastgelegd. Erfgoed is een schatkamer.
De foto van de drijvende Ajacied is stilistisch gezien de mooiste. Gehuld in een sponsorloos en klassiek Ajax-tricot laat Cruijff drie tegenstanders letterlijk achter zich. De jonge voetballer snelt stijlvol, met rechte rug, over het veld. Met de leiderschap verradende aanvoerdersband strak om de rechterbovenarm.
Als Cruijff de foto te zien krijgt, verschijnt er een brede glimlach op zijn gezicht. "Een mooie foto, eentje die ik nog nooit eerder heb gezien", vertelt hij, om vervolgens de plaat wat aandachtiger te bestuderen.
"Ik vind het raar dat er iemand op de grond ligt. Die jongen is óf gestruikeld óf heb ik eruit gedribbeld", zegt Cruijff grijnzend. "Verder valt op dat ik hier met rechts dribbel en dat ik de aanvoerdersband om heb, dat vond ik altijd heel speciaal." Vervolgens valt zijn oog nog op een ander detail. "En ik heb hier lang haar hé. Dan kan ik in ieder geval aan mijn kinderen laten zien dat ik langer haar heb gehad."
Bakens van hoop en verwachtingen
Voorland was in zijn tijd als jeugdspeler het kloppende hart van de Ajax-opleiding. Het jeugd- en amateurcomplex bevond zich pal naast de Meer. De vier lichtmasten van dat oude Ajax-stadion waren voor de jonge jeugdspelers bakens. Bakens van hoop en verwachtingen. Vaak genoeg wezen trainers en leiders rondom jeugdtrainingen en -wedstrijden naar de lichtmasten. 'Zorg er maar voor dat je daar komt te voetballen.'
Ze zijn misschien iets minder mooi qua compositie, fraai zijn de twee foto’s die in het Olympisch Stadion zijn geschoten zeker. In de jaren tachtig en negentig gebeurde het met regelmaat dat voor een topduel twee jeugdelftallen een voorwedstrijd speelden. Voor de jonge voetballers was zo’n potje in een echt stadion een onvergetelijke ervaring. Voor het publiek was de jeugdwedstrijd een aangenaam opwarmertje.
Cruijff: “Ik kan me nog wel een paar van die voorwedstrijden herinneren. Stik nerveus was je dan als klein jochie om in zo’n groot stadion te spelen. De fans kwamen dan langzamerhand binnendruppelen. Ik bewaar daar speciale herinneringen aan, zoals ook geldt voor de toernooien die we in het buitenland speelden.”
Voorafje voor de 'grote Klassieker
We zien Cruijff in een blauw-wit uitshirt de doelman van Feyenoord belagen. Een ploeggenoot loert voor de goal op een eventuele tweede kans. "Clyde Wijnhard", noemt Cruijff na even nadenken de naam van de ploeggenoot in kwestie. "Hij heeft later ook nog in Engeland gespeeld."
Gevraagd naar andere teamgenoten uit zijn Ajax-tijd moet Cruijff diep in zijn geheugen graven. "Je had André Ooijer, maar bijvoorbeeld ook Peter de Waal", stelt Ajax’ nieuwe technisch directeur. Meer namen liggen op het puntje van zijn tong. "Ik moet de selectiefoto’s zien, dan herken ik ze allemaal."
Een aantal andere herinneringen uit die tijd staan Cruijff nog wat scherper op het netvlies. "Ik kan me het oude trainingscomplex herinneren en de oudere spelers waar je als klein jochie tegenop keek. De gebroeders Witschge bijvoorbeeld. Maar ook jongere spelers staan me bij, zoals Patrick Kluivert. Ik herinner me dat zijn moeder elke training mee was om te kijken."
Desgevraagd laat Cruijff weten uit te kijken naar het weerzien met mensen die in zijn handvol jaren als Ajacied ook al bij Ajax rondliepen. "Spijtig genoeg zijn er ook een aantal daarvan niet meer onder ons. Met de nodige anderen loopt de tijd al ver terug, je weet van die mensen wat ze allemaal voor ons als jeugdspelers hebben betekend. Het moet niet altijd makkelijk zijn geweest om met al die karakters te werken", stelt Cruijff anno 2026.
'Onbevangen'
De negenvoudig international van Oranje kijkt met voldoening terug op zijn eerste fase als Ajacied. "Het was gewoon genieten van de bal en het spelletje. Natuurlijk wilde je winnen en zoveel mogelijk minuten spelen, maar het was nog zonder druk en echt heel onbevangen."
Momenten uit die tijd zullen de komende tijd nog vaker door zijn hoofd flitsen. "Het is een gedeelte van mijn leven, al is het wel erg lang geleden. De herinneringen moeten weer opkomen. Door het zien van deze foto’s gebeurt dat alweer een beetje. Heel leuk."
Tot slot, terug naar de foto’s. De voorwedstrijd was waarschijnlijk het voorafje voor de 'grote' Klassieker die op zondag 19 mei 1985 werd gespeeld. Het betrof een duel tussen de C-pupillen van beide clubs.
Pure voetbalvreugde
Het werd uiteindelijk een mooie Ajax-dag. Want in het hoofdprogramma won de thuisclub met 4-2 van Feyenoord. Wie er die bewuste zondagmiddag op tijd bij was in het 'Olympisch' en ook de voorwedstrijd meepikte, had dubbel geluk. Mazzel, op z'n Amsterdams gezegd. Want ook de Ajacieden scoorden in de mini-Klassieker tegen de Rotterdamse rivaal. De foto waarop de dan elfjarige Jordi de bal - klassiek zwart en wit-geblokt - zichtbaar blij uit het doel haalt, verraadt wat aan het moment is voorafgegaan. Doelpunt Ajax! Pure voetbalvreugde van een piepjong Ajax-talent.
