Dikke pens zit machtig Ajax in Madrid toch niet in de weg

Dikke pens zit machtig Ajax in Madrid toch niet in de weg

Jaap Visser van Kick uitgevers schrijft elke maandag een blog over de geschiedenis van Ajax. Deze week gaan we terug naar 22 november 1995, de magische Champions League-avond waarop Ajax Real Madrid op eigen veld compleet van de mat tikt.

‘Golven van verbazing en bewondering rolden van de steile tribunes in het Bernabeu-stadion’, staat een dag later in de Volkskrant. ‘De aanhang van Real vergaapte zich aan het soepele combinatievoetbal van Ajax dat de Spaanse kampioen vooral in de eerste helft bijkans duizelig tikte.’

Ovationeel applaus
Real Madrid-Ajax 0-2 van woensdag 22 november 1995 is misschien wel de beste wedstrijd in het tijdperk-Louis van Gaal. Ajax verlaat het Bernabeu onder een ovationeel applaus, 0-2 had eigenlijk 0-5 moeten zijn. Vandaar dat de jonge, succesvolle trainer van de Amsterdammers na afloop afwisselend glimt van trots en grimast van ontzetting. Niet alleen schiet Ajax in de eerste helft twee keer op de lat, de Duitse scheidsrechter Helmut Krug keurt ook nog eens ten onrechte twee knappe Amsterdamse treffers af. ‘Gelukkig win je dan nog’, zegt Van Gaal in de nabeschouwing van de NOS tegen Kees Jansma, ‘en dan kun je alles met de mantel der liefde gaan bedekken, maar dat ben ik niet van plan, want het is een schande.’

Patrick Kluivert ziet hoe de bal na zijn ‘glijschot’ langs Francisco Buyo in de verre hoek verdwijnt.
Patrick Kluivert ziet hoe de bal na zijn ‘glijschot’ langs Francisco Buyo in de verre hoek verdwijnt.

Spelbreker voor Ajax in de ijzersterke eerste helft van deze Champions League-poulewedstrijd is grensrechter Egbert Engeler. Van Gaal gruwt van de gezette vlagger. ‘Die man met die dikke pens vlagt voor Litmanen die achter de bal aan loopt om te kijken of hij over de lijn gaat. Dat kan allemaal. Zo’n moment kan bepalend in de wedstrijd zijn en dat het niet bepalend is, komt door Ajax, omdat wij zo goed spelen vandaag.’

Herhaling
De eerste (afgekeurde) goal komt van de voet van Patrick Kluivert die na krachtig doorzetten de bal fraai over keeper Francisco Buyo buigt. Engeler ziet Jari Litmanen buitenspel staan en vlagt, terwijl de regel toch al geruime tijd bepaalt dat een niet bij de actie betrokken speler bij de arbitrale beoordeling niet ter zake doet. Even later mag Litmanen een vrije trap nemen en met veel gevoel trapt de Fin de bal over de muur tegen de onderkant van de lat. Wanneer de bal op de grond stuit, gebaart Engeler dat er moet worden doorgespeeld. Maar de herhaling op tv wijst overduidelijk uit dat de bal achter de doellijn de grond heeft geraakt.

Voeg daarbij een geweldige pegel van de zelfverzekerde jongeling Kluivert (19) tegen de lat en een bekeken schot van Marc Overmars die ook al door de bovenrand van het doel wordt gekeerd en een oude voetbalwet komt in beeld: wie te veel kansen laat liggen, kan er donder op zeggen dat hij er één om zijn oren krijgt. Van Gaal tegen Jansma: ‘Dat heb ik ook gezegd in de rust, ik heb ze een beetje geprikkeld door te zegen: “Statistisch gezien gaan we vandaag de bietenbrug op”. Nou, toen heb ik die koppies even nagekeken, en wist toen dat het wel goed zat eigenlijk.’

Beloning
In de tweede helft domineert Ajax iets minder dan in de eerste 45 minuten, maar houdt het de Spaanse kampioen nog altijd in zijn greep en krijgt het uiteindelijk de beloning voor zijn ongenaakbare samenspel. In de 64ste minuut voert Edgar Davids een krachtig nummertje op het middenveld op, waarna rechtsbuiten Finidi George met een geweldige steekpass Litmanen bereikt die beheerst afrondt. Een kwartier voor tijd zet Patrick Kluivert de afrondende fase van alweer een razende aanval in, die gaat van rechts (Finidi) naar links, waar Overmars knap voorzet op Kluivert die de bal glijdend in de verre rechterhoek tikt.

Een half jaar nadat Ajax verrassend, en ongeslagen, de Champions League heeft gewonnen, is de ploeg van Van Gaal op zijn best. Zelfs het missen van een toch cruciale basisspeler als de geblesseerde Frank de Boer, inmiddels centrumverdediger, deert de coach niet. Edgar Davids wordt naar achteren gehaald en op zijn linkshalfplek wordt een basisdebutant gezet: de achttienjarige Kiki Musampa. Het teamverband en de speelwijze hebben er niet onder te lijden.

Vlot en soepel
Ajax combineert vlot en soepel, de spelers lijken elkaar ondanks de positiewisselingen blindelings te kunnen vinden. Real, toch getipt als kanshebber voor de eindzege in de Champions League, draaft steeds wanhopiger achter de titelverdediger aan. De Spaanse kampioen is een verzameling grote namen: Fernando Redondo, Luis Enrique, Ivan Zamorano en Michael Laudrup, de kampioen van Nederland een formidabel collectief dat op deze magische avond elf uitblinkers telt.

Door de knappe zege in het Bernabeu plaatst Ajax zich vroegtijdig voor de kwartfinale van de Champions League en barst het van het zelfvertrouwen een krappe week voor het Wereldbekertreffen met het Braziliaanse Gremio in Tokio. In Madrid worden de Amsterdammers uitgeleide gedaan door Reals coach Jorge Valdano. ‘Zij zijn de meesters van de bal’, zegt de Argentijn geïmponeerd.

[Kick uitgevers is de boekenpartner van Ajax en uitgever van het  Jaarboek dat een nieuwe formule heeft gekregen en zal uitgroeien tot de Ajax-Encyclopedie.]

Deel 1 van de Ajax Encyclopedie

Fotobijschrift kopfoto: Jari Litmanen is euforisch nadat hij Ajax dan eindelijk toch op voorsprong heeft gebracht.

Foto's: Ajax.nl/Louis van de Vuurst